تهوع و استفراغ بارداری

تهوع و استفراغ بارداری به طور شایع در هفته ی پنجم  تا هجدهم بارداری ایجاد می شود. ۹۰ تا ۹۵ % خانم ها درجاتی از تهوع را بدون استفراغ در طی بارداری تجربه می کنند . شدت این علائم در خانم ها متفاوت است . تهوع صبحگاهی برای توصیف تهوع و  استفراغ خفیف بارداری به کار می رود ولی تهوع و استفراغ شدید بارداری برای توصیف موارد بسیار شدید بیماری  کاربرد دارد در تهوع واستفراغ شدید بارداری که چندین نوبت استفراغ در طول روز رخ میدهد کاهش وزن و نیاز به بستری شدن در بیمارستان را در پی دارد .

تهوع صبحگاهی

تهوع و استفراغ معمولاً درهفته ی پنجم و ششم بارداری آغاز می شود .این علائم در بیشتر موارد تا هفته ی نهم بارداری به بالاترین شدت می رسد و در هفته ی شانزده تا هجدهم بارداری بهبود می یابد.با این وجود علائم در ۱۵ تا ۲۰% خانم ها تا سه ماهه ی سوم ادامه می یابد و در ۵% افراد تا زمان زایمان دیده می شود.۸۰% خانم ها در طول روز تهوع و استفراغ را تجربه می کنند و منحصر به صبح نیست ولی در زمان صبح شدیدتر است .نکته ی جالب توجه این است که خانم هایی که تهوع و استفراغ خفیف دارند ،احتمال سقط و مرگ جنین داخل رحم در آن ها کمتر است .این واژه به موارد شدید تهوع و استفراغ بارداری اطلاق می شود .در این افراد هر روز چندین بار استفراغ رخ می دهند و بیش از ۵% وزن قبل از بارداری را از دست می دهند در این بیماران باید آزمایش های لازم درخواست شود تا علائم کم آبی تشخیص داده شود.

علت تهوع و استفراغ بارداری

علت تهوع و استفراغ مشخص نیست چندین دیدگاه مطرح شده ولی هیچ یک به طور قطع ثابت نشده است افزایش سطح هورمون ها تاخیر در تخلیه ی معده و فاکتور های روحی روانی شایع ترین دیدگاه های مطرح شده است .

تهوع و استفراغ در این گروه از خانم ها شایع است .

  • خانم هایی که در بارداری قبلی تهوع داشته اند .
  • در بارداری که جنسیت جنین دختر است .
  • افرادی که بیماری مسافرت دارند.
  • خانم هایی که میگرن همراه با تهوع دارند
  • افرادی که در تماس با بوها ومزه ای مختلف دچار تهوع می شوند .
  • افراد دیابتی
  • بیماری های روحی و روانی
  • کسانی که ناراحتی معده دارند.
  • خانم هایی که تهوع و استفراغ در مادران آنان نیز شایع بوده است .
  • خانم هایی که با مصرف قرص های ضد بارداری دچار تهوع می شوند.
  • افراد سیگاری
  • بالا بودن سن مادر

درمان تهوع و استفراغ بارداری

درمان تهوع و استفراغ باعث می شود که مادر احساس بهتری داشته باشد و بتواند غذا و مایعات را به مقدار کافی مصرف کند و دچار کاهش وزن نشود . لازم به یادآوری است با درمان نمی توان به طور کامل تهوع و استفراغ را برطرف ساخت .برخی خانم ها ممکن است نیاز به چند نوع درمان داشته باشند خوشبختانه علائم بدون درمان تا اواسط دوره بارداری برطرف می شود و جای نگرانی وجود ندارد .

مراجعه کردن به پزشک در چه زمانی نیاز می شود ؟

بسیاری از خانم ها به ویژه کسانی که تهوع خفیف تا متوسط دارند نیازی به درمان یا مراجعه به پزشک ندارند .

پیشنهاد های زیر رد کاهش علائم پیشگیری از کم آبی کمک کننده است :

خانم هایی که تهوع و استفراغ شدید دارند باید به پزشک مراجعه کنند که با بروز این علائم مراجعه به پزشک الزامی است .

  • بروز علائم کم آبی مانند ، کاهش حجم ادرار ،تیره شدن رنگ ادرار و بروز سرگیجه
  • استفراغ مکرر در طی روز خصوصاً اگر استفراغ با خون همراه باشد .
  • درد لگن با شکم
  • اگر امکان مصرف غذا یا مایعات برای بیش از ۱۲ ساعت وجود نداشته باشد.
  • اگر خانم باردار ،بیش از ۲ تا ۳ کیلوگرم کیلوگرم کاهش وزن داشته باشد

در این موارد باید آزمایش خون و ادرار و سونوگرافی انجام شود.

درمان تهوع و استفراغ بارداری

 

درمان تهوع و استفراغ باعث می شود که مادر احساس بهتری داشته باشد و بتواند غذا و مایعات را به مقدار کافی مصرف کند و دچار کاهش وزن نشود . لازم به یادآوری است که با درمان نمی توان به طور کامل تهوع و استفراغ را برطرف ساخت .برخی خانم ها ممکن است نیاز به چند نوع درمان داشته باشند خوشبختانه علائم بدون درمان تا اواسط دوره بارداری برطرف می شود و جای نگرانی وجود ندارد .

 

 تغییر در برنامه غذایی

 

خانم های باردار مبتلا  به تهوع و استفراغ باید قبل از اینکه گرسنه شوند غذا مصرف کنند و از خوردن غذا با معده خالی بپرهیزید، چون سبب تهوع می شود .مواد غذایی باید با دفعات زیاد و هر بار به میزان کم در طی روز مصرف شود.

غذاها باید کم حجم حاوی پروتئین و کربوهیدرات بالا و چربی کم باشند مایعات سرد شفاف گازدار یا ترش مصرف شود . مادران می توانند این مایعات را در بین وعده های غذایی مصرف کنید بو کردن لیمو تازه در کاهش علائم موثر است.

خودداری کردن از مواد شعله ور کننده تهوع و استفراغ

یکی از بهترین درمان های تهوع و استفراغ بارداری خودداری از بوها و مزه ها است که تهوع را تشدید می کنندخودداری از مصرف غذاهای تند در برخی از خانم ها کمک کننده است .

عوامل شعله آور کننده عبارتست از :

  • اتاق تنگ و تاریک
  • بوها ( عطر ، مواد شیمیایی ،قهوه ،غذا ، و بوی سیگار)
  • سروصدا
  • حرارت و رطوبت
  • مصرف ویتامین و آهن ،مصرف مولتی ویتامین و آهن در طول روز علائم را بدتر می کند و بهتر است تا برطرف شدن علائم تهوع و استفراغ ، مصرف آن ها را متوقف کرد یا در صورت نیاز به مصرف آن ها در هنگام خواب مصرف شود
  • دراز کشیدن بعد از غذا
  • تغییر وضعیت ناگهانی
  • خسته شدن
  • محرک های فیزیکی یا بینایی (مانند نورهای مختلف یا رانندگی )

داروها

دارویی که در طی بارداری تهوع و استفراغ را کم می کند بی ضرر می باشند، مصرف ویتامین B6 ، ۳بار در روز تهوع خفیف تا متوسط راکم می کند  ولی در برطرف کردن استفراغ موثر نیست .برخی آنتی هیستامین ها و داروهای ضد تهوع در طی بارداری ایمن هستند مانند :دیفن هیدرامین و دیمن هیدرینات.دیگر  داروهای  که می توانند موثر باشند عبارتند از پرومتازین ، متوکلوپوامید و اندانسترون .

اگر تهوع و استفراغ به قدری شدید باشند که مادر نتواند موارد خوراکی را تحمل کند باید مایعات وریدی استفاده شود و توصیه می شود که تا مدتی کوتاه غذا مصرف نشود تا روده ها استراحت کند سپس  در عرض۲۴ تا ۴۸ ساعت تدریجاً خوردن غذا آغاز شود .در مواردی که کاهش وزن شدید باشد و با درمان خوب نشود می توان از راه لوله ی معده یا وریدی مواد غذایی را به بیمار رساند .

درمان های مکمل

  • طب سوزنی یا طب فشاری
  • هیبنوتیزم
  • مصرف زنجبیل که برای تهوع و استفراغ خفیف کمک کننده است .

بیشتر خانم ها پس از تجربه ی تهوع و استفراغ بارداری بدون پدیدار شدن عارضه ای ، به طور کامل بهبود می یابند.  افرادی که استفراغ خفیف تا متوسط دارند در اوایل بارداری وزن گیری کمی دارند معمولا این عدم وزن گیری عوارضی بر روی جنین ندارند مگر اینکه کاهش وزن خیلی شدید باشد (حداقل ۱۰% زیر وزن طبیعی بدن ) وزن گیری طبیعی در طی بارداری ، بستگی به وزن قبل از بارداری دارد خانم هایی که وزن طبیعی دارند (BMI=5/18-9/242 kg/m )است .وزن گیری آنان باید بین ۱۱ تا ۱۶ کیلوگرم باشد .در خانم هایی که تهوع و استفراغ شدید بارداری داشته اند هم احتمال کاهش رشد جنین وجود دارد و هم احتمال این که در بارداری بعدی این ناراحتی تکرار شود بسیار بالاست که بروز مجدد آن ۱۵ تا ۲۰ % است .خانم هایی که در بارداری اول تهوع و استفراغ شدید نداشته اند  بسیار بعید است که در بارداری بعدی دچار آن بشوند .

 

برخی از خدمات دکتر موسی زاده متخصص زنان و زایمان عبارتست از

سرطان رحم

زایمان طبیعی

زایمان سزارین

درمان ناباروری

IVF

لاپاراسکوپی

منتظر نظرات و انتقادات شما عزیزان هستیم .