شماره های تماس (021) 44 32 82 44
ساعت کاری مطب شنبه، سه شنبه، چهارشنبه 20:00 - 16:30
دوشنبه و پنجشنبه ها 12:00 - 10:00
آدرس مطب تهران، شهران جنوبی، نبش قدس، پلاک 12
طبقه ۳، واحد۱۱

زایمان سزارین

به طور حتم تمامی ما می دانیم که از گذشته تا به کنون علم در تمامی زمینه ها به خصوص زمینه پزشکی تغییرات چشمگیر و بزرگی را داشته است یکی از این تغییرات یا به عبارت دیگر ابداعات مهم تاریخ در زمینه علوم پزشکی، ابداع زایمان سزارین است.

ابداع عمل جراحی سزارین از پیروزی های‏ بزرگ انسان امروز محسوب می‏شود و تاکنون‏ جان مادران و نوزادان زیادی را نجات داده و از بسیاری عوارض جلوگیری نموده است.

در کتاب «قانون مدنی روم باستان» قانون پزشکی «نوما پومپیلیوس» این مسئله آورده شده است که: «هر بانوی بارداری که بمیرد باید زیر شکمش شکافته شود تا شاید بتوان نوزاد وی را نجات داد و پس از آن وی را می توان به خاک سپرد.» اما با توجه به ثبت نام کسانی که از این طریق به دنیا آمده اند و به وسیله «پلی نیوس» در سالهای۲۲ تا ۷۹ میلادی در کتابی گزارش شده است، نام بزرگان و شخصیت هایی یاد می شود که پس از فوت مادر و شکاف زیر شکم، متولد شده اند دیده می شود، که در این مقاله علاوه بر اینکه در رابطه با عمل سزارین اطلاعات کاملی برای شما عزیزان و مادران بیان خواهیم کرد، در رابطه با تاریخچه جالب عمل سزارین همچنین داستان های قدیمی در این زمینه چه در ایران و چه در خارج از ایران اطلاعاتی و داستان های تاریخی و قدیمی  را بازگو می کنیم.

 برای خواندن این مطالب جالب و شگفت انگیز در ادامه این مقاله همراه ما باشید.

معروف به پلینی بزرگ، پلینی مهتر یا پلینی پیرتر، طبیعیدان، فیلسوف طبیعی نویسنده رومی و مولف «دانشنامه تاریخ طبیعی» بوده‌است.

گایوس پلینیوس

مشهور به نوما دومین پادشاه روم بود که به جانشینی رومولوس برگزیده شد. (قانون پزشکی سزارین برای شکافتن زنان باردار مرده در این دوران پایه گذاری شده است.)

نوما پُمپیلیوس

نام قدیمیه زایمان سزارین

استخوان شرم‌گاهی یکی از سه قسمت استخوان بی‌نام در دوران نوزادی است. پوبیس قسمت قدامی استخوان بی‌نام را می‌سازد و شامل یک تنه و دو شاخه فوقانی و تحتانی است.

استخوان عانه

هماتوم نوعی از خون‌مردگی و کبودی است که طی آن، خونریزی زیادی رخ می‌دهد. هماتوم می‌تواند توسط همان آسیب‌هایی که باعث کوفتگی می‌شوند، بوجود آید.

در طی حاملگی کبد مادر بیلیروبین جنین را نیز دفع می کند. بعد از تولد مدت زمانی طول می کشد تا کبد بچه فعالیت خود را شروع کرده و بیلی روبین را از خون دفع کند. نتیجه آن تجمع این رنگدانه در خون نوزاد است که در زیر پوست و سفیدی چشم رسوب کرده و موجب زرد شدن پوست و سفیده چشم نوزاد می شود.

سوزن از سخت‌شامه یا دورا که لایۀ محافظ نخاع است عبور می‌کند و پس از برگشت مایع نخاعی، متخصص بیهوشی از دقیق بودن محل مطمئن می‌شود و در این حالت در سه تا پنج ثانیه تزریق را انجام می‌دهد. در این روش سوزن بعد از تزریق خارج خواهد شد.

بی‌حسی اسپاینال (نخاعی)

درحالی‌که شما در این مدت کاملاً هشیار هستید. در این روش، داروی بی‌حسی از طریق کاتتر که لوله‌ای بسیار نازک، منعطف و توخالی است در فضای بیرونی نخاع و مایع نخاعی به طور مداوم تزریق می‌شود.

بی حسی اپیدورال

تاریخچه و ریشه‌شناسی زایمان سزارین

همانطور که می دانید سزارین یکی از روش های زایمان است که در آن با عمل جراحی شکمی نوزاد به دنیا می آید. آنطور که در تاریخچه سزارین آمده است داستانی پشت بوجود آمدن این روش بوده است که در ادامه مطلب به آن می پردازیم:

سزارین از کلمه یونانی به معنی “برش” ریشه گرفته. تاریخچه سزارین برمی گردد به دوران یونان قدیم که دفن مادر با بچه درون شکم ممنوع بود دلیل آن هم این بود که احتمال داشت با وجود مرگ مادر، جنین موجود در شکمش زنده باشد. مشخص نیست که این قانون به دلایل مذهبی یا برای افزایش جمعیت ایجاد شده باشد، اما در هر صورت برای نجات جنینی که مادرش در هنگام زایمان فوت کرده و یا در حال مرگ بوده انجام می شد.

اولین زایمان با عمل سزارین:

در ابتدا به همین دلیل فقط جراحی باز کردن شکم در زایمان را انجام می دادند و به دلایل شرایط غیر استریل و بهداشتی مادر از دنیا می رفت. اولین خانمی که بعد از این جراحی زنده ماند زن یک کشاورز بود که به دلیل مشکلات سرویکس روند و مرحله زایمان پیشرفتی نمی کرد برای همین همسر او عمل سزارین به روش قدیمی انجام داد. کم کم با پیشرفت علم پزشکی تعداد افرادی که از این عمل جراحی جان سالم به در می بردند بیشتر می شد.

رواج عمل سزارین در قرن بیستم:

در قرن 20 بیماری لگنی که باعث بد شکلی لگن می شد در میان مردم رواج داشت و لگن شرایط مناسب برای زایمان طبیعی را نداشت برای همین سزارین در آن دوره زیاد شد. بعدها مشخص شد این بیماری به دلیل کمبود ویتامین D است ولی با وجود ریشه کن شدن آن سزارین همچنان باقی ماند.

امروزه حدود 32% نوزادان با روش سزارین به دنیا می آیند. اما زایمان طبیعی هنوز روش ثابت زایمان باقی مانده و سزارین فقط در شرایط خاص و در شرایطی که بهترین روش زایمان برای مادر و نوزاد باشد، انجام می شود

ایران

در این زمینه اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما وجود داستانی در شاهنامه فردوسی مشخص می‌کند که این شیوه زایمان در ایران قدمتی هزاران ساله دارد. هنگام فارغ شدن رودابه، همسر زال و مادر رستم؛ به علت درشتی نوزاد با مشکل مواجه شده و درد بسیاری را متحمل می‌شود. زال برای حل این مشکل و نجات جان همسر و فرزندش از سیمرغ کمک می‌خواهد و این پرنده افسانه‌ای روشی که امروز به سزارین شهرت دارد را به زال آموزش می‌دهد. به این دلیل است که در فرهنگ ایران به این عمل «رستم‌زایی» یا «رستمینه» گفته می‌شود.

اروپا

نگاره‌ای افسانه‌ای از تولد ژولیوس سزار، مربوط به سده پانزدهم میلادی

در اروپا مشابه این روایت برای تولد ژولیوس سزار نقل می‌شود و پندار عامه ریشه نام سزارین را از آن می‌داند. اما فرضیه‌ها مبنی ‌بر اینکه دیکتاتور رومی ژولیوس سزار با روشی که امروزه با عنوان سزارین به‌دنیا آمده‌است نادرست هستند. با وجودی‌که این عمل جراحی در دوران روم باستان انجام می‌گرفت، هیچ منبع کلاسیکی در دست نیست که نشان دهد مادری از چنین عملی جان سالم به‌دربرده باشد.

ریشه واژه سزارین (Caesarean) چنین توضیح داده‌شده که از فعل لاتین caedere به‌معنای «بریدن، جدا کردن» آمده‌است و به کودکانی که بدین شیوه بدنیا می‌آمدند caesones می‌گفتند. پلینیوس دانشمند و طبیبدان باستان ، از یک ژولیوس سزارِ به‌خصوص (از اجداد سزار معروف) با عنوان ab utero caeso به‌معنای «بریده‌شده از رحِم» یاد می‌کند و اینچنین نام خانوادگی سزار (Caesar) به تمامی این خاندان اطلاق گشت.

زایمان سزارین

زایمان سزارین

سزارین، رُستَم‌زایی یا رُستَمینه یک نوع زایمان غیرطبیعی است ، که در آن نوزاد با ایجاد برشی در دیواره شکم و رحم مادر خارج می‌گردد. در شرایط ویژه‌ای که خانم های باردار به دلایل پزشکی توانایی یک زایمان طبیعی را نداشته باشد از روش سزارین که نوعی عمل جراحی است استفاده می‌شود تا زایمان میسر گردد.

زایمان سزارین جزو جراحی های بزرگی محسوب می شود که در صورت نیاز جنین و یا مادر مورد استفاده قرار می گیرد. این جراحی با ایجاد شکاف پوست روی شکم، عضلات زیر آن و جدار رحم انجام می پذیرد . حدود ده درصد از زایمان های جهان به صورت سزارین انجام می شود و البته این آمار در ایران بالاتر از تصور است .که البته این سرشماری برای سال های پیش بوده است اما اکنون اطلاعات نسبی که در دست سازمان بهداشت جهانی است این درصد را در حدود 2%32 تخمین زده اند.

زایمان سزارین نسبت به زایمان طبیعی درد کمتری دارد و البته تحمل درد و انقباضات لگنی موجود در زایمان طبیعی را به همراه ندارد، تنها دردی که فرد احساس می کند در خط برش خواهد بود که بعد از گذشت دوره  نقاهت تسکین می یابد.

در پی همین امر است که خانم های باردار درصدد انجام زایمان سزارین بر می آیند و تمایلات بیشتری برای انجام  این روش زایمان دارند در واقع بسیاری از خانم ها به خاطر ترس از زایمان طبیعی مشتاق به انجام زایمان، به روش سزارین خواهند  بود .

البته تلاش متخصص زنان و زایمان بر این است که تولد نوزاد به صورت طبیعی انجام بپذیرد و در مواردی که سر نوزاد نسبت به رحم بزرگ باشد ، یا در موقعیت جفت تغییراتی ایجاد شده باشد ، و یا بند ناف جنین پاره شده و یا مخاطره ساز باشد از روش زایمان سزارین استفاده خواهد شد .

زایمان طبیعی
زایمان طبیعی یا زایمان سزارین

مزایای زایمان سزارین

زایمان سزارین در مواردی که جان مادر و جنین در خطر باشد می تواند  باعث از بین بردن مخاطرات احتمالی باشد. البته هر زایمان طبیعی ممکن است در انتها  به سزارن بیانجامد ، اورژانسی بودن حال مادرو جنین می تواند عاملی باشد که جراح و متخصص زنان را مجبور به انجام  زایمان سزارین کند.

سزارین اورژانسی

سزارین‌های اورژانسی به ندرت اتفاق می افتد زمانی که مراقبت‌های قبل از زایمان با دقت و خوب انجام نشود. احتمالا در بیمارستان‌ های دولتی این نوع زایمان سزارین بیشتر اجرا می شود، زیرا بانوان باردار فقط در مراحل پیشرفته زایمان یا زمانی که با پیچیدگی روبرو می شوند به این بیمارستان مراجعه می کنند.

سزارین اورژانسی فقط و فقط زمانی است که خطری ، زندگی مادر یا نوزاد یا هر دو را به خطر بیندازد. این سزارین زمانی رخ می‌دهد که:

  • جنین در مجرای خروجی زایمان گیر کرده باشد.
  • وجود خون ریزی در مادر
  • زایمان زودرس
  • عفونت در مادر
  • مایع آمنیوتیک نشت کرده باشد و سبز رنگ شده باشد.
  • ایست ناگهانی ضربان قلب جنین
  • بندناف از واژن بیرون زده باشد. (پرولاپس آشکار)
  • مادر به علت پره اکلامپسی (مسمومیت حاملگی همراه با فشار خون بالا) دچار تشنج شده باشد.(اکلامپسی)
  • زمانی که فرزند در رحم مدفوع کرده باشدجفت سر راهی
  • رگ سر راهی
  • دیسترس جنین در سن بالای ۲۴ هفته
  • دیستوشی زایمان (مانند توقف زایمانی، عدم تناسب سر جنین با لگن مادر)
  • وجود تبخال دستگاه تناسلی
  • دو قلویی وقتی که جنین اول با نمایش سر نباشد
  • دوقلوهای مونو آمنیونی
  • جنین بزرگتر از ۴٫۵ کیلوگرم
  • وجود ناهنجاری‌های رحمی در مادر (رحم دوشاخ)
  • اغلب موارد زایمان بریچ
  • کنده شدن جفت
  • بالا رفتن فشار خون مادر
  • قرار گرفتن غیر عادی جنین در شکم مادر
  • بزرگ بودن سر نوزاد نسبت به رحم مادر
  • نارس و یا دیررس بودن جنین
  • جنین های دارای مشکلات RH  خون
  • مواردی که زجر جنین رخ می دهد
  • جنین در مجرای خروجی زایمان گیر کرده باشد.
  • وجود خون ریزی در مادر
  • عفونت در مادر
  • مایع آمنیوتیک نشت کرده باشد و سبز رنگ شده باشد.
  • ایست ناگهانی ضربان قلب جنین
  • بندناف از واژن بیرون زده باشد. (پرولاپس آشکار)
  • مادر به علت پره اکلامپسی (مسمومیت حاملگی همراه با فشار خون بالا) دچار تشنج شده باشد.(اکلامپسی)
  • زمانی که فرزند در رحم مدفوع کرده باشدجفت سر راهی
  • رگ سر راهی
  • دیسترس جنین در سن بالای ۲۴ هفته
  • دیستوشی زایمان (مانند توقف زایمانی، عدم تناسب سر جنین با لگن مادر)
  • وجود تبخال دستگاه تناسلی
  • دو قلویی وقتی که جنین اول با نمایش سر نباشد
  • دوقلوهای مونو آمنیونی
  • جنین بزرگتر از ۴٫۵ کیلوگرم
  • وجود ناهنجاری‌های رحمی در مادر (رحم دوشاخ)
  • اغلب موارد زایمان بریچ
  • کنده شدن جفت
  • بالا رفتن فشار خون مادر
  • قرار گرفتن غیر عادی جنین در شکم مادر
  • بزرگ بودن سر نوزاد نسبت به رحم مادر
  • نارس و یا دیررس بودن جنین
  • جنین های دارای مشکلات RH  خون
  • مواردی که زجر جنین رخ می دهد

عوارض زایمان سزارین

در حالت کلی زایمان سزارین می تواند یک یا چند مورد از عوارض زیر را در بر داشته باشد و البته ممکن است که این عوارض بسیار خفیف و بدون خطر بروز نمایند. این عوارض عبارتند از :

  1. زایمان سزارین تفاوت های ویژه ای با زایمان طبیعی دارد در نتیجه عوارضی که ممکن است دراین روش ها رخ دهد هم به طور حتم متفاوت می باشد  از جمله  تفاوت هایی که نسبت به زایمان سزارین وجود دارد ، خون ریزی بعد از این روش زایمان است که به دلیل برش های حین جراحی ممکن است فرد دچار خونریزی شود. البته ذکر این نکته لازم است که این عوارض به شدت وابسته به تخصص و تبحر متخصص زنان بوده و اگر شما متخصص زنان خوبی را برای انجام این روش برگزینید می توانید این روش زایمان را  با حدااقل عوارض و نگرانی انجام دهید. عوارضی مانند ایجاد لخته های خونی
  2. عفونت و چسبندگی های رحمی  و لوله ها  از عوارض زایمان سزارین می باشد که در صورت رعایت نکردن مراقبت های بعد از زایمان می تواند بروز نماید .
  3. روزهای بستری  بیمار در بیمارستان طولانی تر است (حدود یک هفته)
  4. احتمال خونریزی بعد از زایمان وجود دارد.
  5. دردهای لگنی و چسبندگی بیشتر است.

به طور خلاصه و مختصر اگر بخواهیم عوارض زایمان سزارین را بیان کنیم به دو دسته تقسیم خواهد شد که این عوارض هم شامل حال مادر می شود و هم ممکن است شامل حال جنین شود. این عوارض عبارت است از:

عوارضی که متوجه مادر می شود عبارتند از :

  1. بروز خونریزی
  2. نیاز به بستری بیشتر ،
  3. احتمال وقوع چسبندگی در رحم و لوله های تخمدان
  4. خطر وقوع نازایی
  5. درد ناحیه لگن و اطراف آن
  6. طویل شدن دوره بهبودی مادر نسبت به زایمان طبیعی
  7. عوارض داروهای بی هوشی
  8. و در آخر در صورت عدم رعایت نکات ایمنی حین عمل زایمان سزارین و مراقبت های ویژه پس از عمل ممکن است شاهد لختگی خون و حتی مرگ مادر باشیم .

عوارض که طی زایمان سزارین متوجه جنین می شوند نیز به شرح زیر است:

  1. در نوزادان سزارینی بیماری زردی یا یرقان شایع تر است
  2. مشکلات تنفسی به دلیل نارسایی های حین تولد
  3. در زایمان طبیعی زمان خروج جنین از کانال زایمان فشار مختصر و ویژه ای به سینه او وارد می شود که در پی این فشار آب های موجود و ضایعات دوره بارداری از ریه های نوزاد خارج می شوند در نتیجه نوزاد می تواند تنفس طبیعی داشته باشد.

چنانچه پزشک متخصص زنان و زایمان تشخیص دهد که زایمان سزارین برای حفظ سلامتی مادر و سلامتی نوزاد ضروری است ، از زایمان طبیعی خودداری کنید.

مراقبت های پس از زایمان سزارین

در پی اطلاعاتی مه تا به اینجا مقاله برای شما همراهان عزیز بیان کردیم متوجه شدید که زایمان سزارین روشی است که نسبت به زایمان طبیعی نیاز به مراقبت بیشتری بعد از نجام عمل دارد در نتیجه ما موظف هستیم که مراقبت های لازم بعد از انجام این روش زایمان را برای شما عزیزان به صورت علمی بیان کنیم که دچار سردرگمی نشوید.

مراقبت های بعد از انجام زایمان سزارین نیز خود به زیر مجموعه هایی تقسیم می شود که عبارتند از :

تغذیه مادر پس از سزارین

پیشنهاد می شود تا 3 روز بعد از سزارین خوراکی هایی مانند آبمیوه های غیر طبیعی، میوه و آبمیوه خام حبوبات که نفخ ایجاد می کنند، استفاده نشود. می توانید در رژیم غذایی خود گوشت و مرغ سرخ نشده و سبزیجات آب پز را قرار دهید.

برای جلوگیری از یبوست از روغن زیتون،انجیر و آب انجیر استفاده کنید. همانطور که می دانید مهم ترین عامل برای جلوگیری از یبوست مصرف کافیه آب است. همچنین چون مادر در دوران شیردهی است و خونریزی زیادی در زایمان سزارین داشته است مصرف آب برای کاهش میزان مایعات بدن ضروری است.

برای اینکه به زخم ها در ناحیه شکم فشار وارد نشود سعی کنید از توالت فرنگی برای اجابت مزاج  استفاده کنید.

ضدعفونی کردن پانسمان

با توجه به در نظر گرفتن اینکه پانسمان ضد آب است یا خیر شما باید حمام خود را کنترل کنید. اگر ضد آب است دوش گرفتن با زمان اندک و ایستاده مشکلی ندارد اما اگر پانسمان  ضد آب نیست پس به مدت سه روز بعد از سزارین بخیه ها نباید با آب تماس پیدا کند. بعد از سه روز می توانید محل بخیه را با یک مواد شوینده مناسب شست و شو دهید و شکم را با سشوار خشک کنید و این کار را تا ترمیم بخیه ها ادامه دهید.

میزان فعالیت بدنی پس از سزارین

به دلیل کم تحرکی مبتلا شدن به ییبوست ممکن است برای مادران رخ بدهد پس در نتیجه برای جلوگیری از این بیماری  باید کم کم پیاده روی آرام در محیطی آرام و تمیز آغاز کنید. راه رفتن از نفخ شکم جلوگیری می کند شما باید فعالیت بدنی خود را کنترل کنید به طوری که در حین انجام کارهای روزانه و پیاده روی سبک و انجام امور مربوط به فرزندتان زمانی کافی برای استراحت در این برنامه گنجاده شود.

شیر دهی پس از سزارین

سعی کنید سینه خود را با آب ولرم شست و شو دهید تا آلودگی ها برای نوزاد ، عفونتی را ایجاد نکند و همچنین از هر دو سینه  برای شیر دادن به فرزند استفاده کنید. در صورتی که علائمی مانند قرمزی و سفتی و تغییرات پوستی در سینه دیده شد حتما با پزشک در میان گذاشته شود.

انواع سزارین

منظوراز انواع سزارین تفاوت در نوع برشی که روی شکم زده می شود، است. برش هایی که در عمل سزارین ایجاد می شود عبارت است از :

  1. برش کلاسیک یا عمودی که ندرتا استفاده می شود و اسکار و جای بخیه بسیار ناخوشایندی به جا می گذارد.

این برش به صورت عمودی در رحم ایجاد می شود . این برش بیشتر در مواقع اورژانسی و یا موارد خاص به کار برده می شود. از مورد هایی خاص می توان به زمانی که نوزاد به یک سمت خوابیده و جفت پایین تر از حد انتظار جای گیری کرده است و یا اینکه نوزاد خیلی کوچک باشد . با ایجاد این برش ممکن است در بارداری های بعدی و سزارین با مشکلاتی برخورد کنید.

برش عمودی زایمان سزارین
  • برش افقی یا برش( lscs ) که در اکثر خانم های باردار از این روش ستفاده می شود.

در این روش برشی به اندازه ی 10 سانتی متر بر روی قسمت استخوان عانه (پوبیس) ایجاد می شود که این 10 سانتی متر اندازه برش سزارین است. امکان ایجاد این برش در نواحی زیر ناف تا بالای پوبیس وجود دارد اما هر قدر به ناحیه ی رویش مو در منطقه بیکینی نزدیک تر باشد از نظر زیبایی شناختی منظر بهتری خواهد داشت.

برش افقی زایمان سزارین

مزایا و معایب برش افقی سزارین

از جمله مزایای برش عرضی سزارین می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نتیجه بهتر از نظر زیبایی
  • درد کمتر در مراحل بهبود بخیه ها

از جمله معایب برش عرضی سزارین می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نیاز به زمان بیشتر برای ایجاد برش و نیز ترمیم آن
  • خون ریزی بیشتر در حین جراحی
  • محدود کردن دامنه دسترسی به مناطق بالایی حفره شکم
  • برش لایه های زیادی از فاشیا، عضلات و عروق خونی و عصبی که همین امر سبب افزایش احتمال بروز انواع هماتوم و ادم می شود.

مطالعات انجام شده در سال های دور نشان می داد که به علت انقباض عضله مستقیم شکمی، احتمال بد جوش خوردگی بخیه ها در برش های عمودی نسبت به برش های عرضی بیشتر است. اما مطالعات تکمیلی انجام شده بر روی این مبحث در سال های اخیر نشان می دهد که کیفیت جوش خوردن بخیه ها در اثر به هم خوردگی فاشیا در برش های عمودی تفاوتی با برش های عرضی ندارد.

پرکاربردترین برش های عرضی در زایمان سزارین:

برش فان اشتاین

در این برش که به عرض 10 تا 15 سانتی متر در بالای استخوان پوبیس ایجاد می شود، پوست و فاشیای زیر آن به صورت عرضی بریده شده اما رحم به صورت طولی برش داده می شود. در این روش که بیشتر در افراد لاغر مورد استفاده قرار می گیرد، خون ریزی زیاد است اما جای زخم آن از نظر زیبایی وضعیت بهتری را خواهد داد.

برش مای لارد

در این روش تمامی لایه ها به صورت عرضی و در 3 تا 8 سانتی متر بالاتر از استخوان پوبیس بریده می شوند. به این ترتیب فاشا از عضله مستقیم شکمی جدا نشده به این ترتیب خون ریزی طی جراحی کم است اما معمولا جای زخم جراحی قابل توجهی از آن باقی خواهد ماند.

آمادگی قبل از سزارین

  • شش ساعت قبل از زایمان سزارین برنامه ها باید تنظیم شده باشد به این صورت که از خوردن مواد غذایی جلوگیری کرده و چیزی ننوشید و در مواقعی که کیسه آب زودتر پاره شده و عمل زایمان سزارین ناگهانی و اورژانسی می شود همیشه قبل از عمل پزشک مادر سوال می کند که چه زمانی برای بار آخر مواد غذایی مصرف کرده اید یا چه نوشیدنی ایی آخرین بار استفاده کردید .تا پزشک بهترین تشخیص را بتواند بگیرد.
  • قبل از سزارین از مادر آزمایش خون گرفته می شود.
  • در صورتی که پزشک تشخیص دهد که احتمال لخته شدن خون در مادری وجود داشته باشد مادر به پوشیدن لباس و جوراب های مخصوص احتیاج پیدا می کند.
  • برای کاهش مبتلا شدن به عفونت شکم مادر با پارجه استریل و مواد ضد عفونی کننده  تمیز خواهد شد .
  • چون کاتر وارد مثانه می شود ،قبل از زایمان سزارین باید مثانه خالی باشد.
بی حسی

آمادگی حین عمل سزارین

مهم ترین قسمت زایمان سزارین به مدت سی تا شصت دقیقه به طول می انجامد. اتفاقات زیر در این مدت صورت می گیرد:

  • برش ده سانتی متری در قسمت رحم و شکم ایجاد می شود.
  • از این شکاف ایجاد شده نوزاد بیرون آورده می شود. در برخی موارد برای بیرون آوردن سر نوزاد از انبرهایی مخصوص این جراحی استفاده می شود.
  • معاینه های لازم روی نوزاد بعد از بیرون آمدن آن به طور کامل شکل می گیرد.
  • بند ناف بریده شده و جدا شدن جفت انجام می شود.
  • برای کمتر شدن عفونت آنتی بیوتیک ها تجویز می شوند.
  • برای کمتر شدن  خونریزی با وارد کردن ماده ایی از طریق سوزن ،در رحم انقباض ایجاد می کنند.
  • تمامی لایه های برش خورده که شامل پوست،چربی و عضله هستند با بخیه به یکدیگر متصل شده و زخم پوشیده می شود.
زایمان سزارین
مراحل زایمان سزارین
مراحل زایمان سزارین
مراحل زایمان سزارین
مراحل زایمان سزارین

چگونگی انجام عمل سزارین

  1. قبل از شروع عمل سزارین، توسط آنژیوکت از یکی از رگ‌های خانم بارداری که قرار است زایمان سزارین کند عمل رگ‌گیری انجام می‌شود تا از طریق آن، مایعات و در صورت لزوم دارو داده شود.
  2. سپس به روش بی‌حسی اسپاینال (نخاعی)، بی‌حسی اپیدورال و یا هر دو، شکم را بی‌حس می‌کنند. همچنین نوع دیگری از بیهوشی به نام بیهوشی عمومی که به سرعت باعث به خواب رفتن می‌شود، فقط در موارد اورژانسی انجام می‌گیرد. در اغلب موارد هنگام عمل سزارین به دلیل استفاده از بی‌حسی ناحیه‌ای، مادر می‌تواند هشیار باشد و پس از تولد نوزاد، او را در آغوش بگیرد.
  3. پس از بی‌حس شدن، یک برشی عرضی در بالای اندام تناسلی ایجاد می‌کنند که گاهی هم این برش می‌تواند عمودی و از ناف تا بالای اندام تناسلی باشد.
  4.  بعد از انجام برش، نوزاد از رحم خارج می‌شود
  5.  پس از خارج کردن نوزاد، جفت را نیز از رحم خارج می‌کنند
  6.  در مرحله آخر محل برش جراحی را بخیه می‌زنند

آمار عمل سزارین در دنیا

از آنجا که زایمان به صورت سزارین با درد کمتری برای زن باردار همراه است، این گونه زایمان نه تنها در ایران بلکه در تمامی کشور های جهان چه در سطح پیشرفته و چه در سطح در حال پیشرفت رواج یافته است و خواهان بسیاری را به دنبال دارد. اگر چه سازمان بهداشت جهانی توصیه می‌کند که حداکثر ۱۵ درصد از تولدها به روش سزارین انجام شوند، اما شیوع عمل سزارین در بسیاری کشورها بیش از این مقدار است. چنان که حدود ۳۰ درصد از تولدها در آمریکا و ۴۶ درصد تولدها در چین به روش سزارین انجام می‌گیرد.

 در ایران نیز گرایش زیادی به تولد نوزاد به روش سزارین وجود دارد. ایران پس از برزیل دومین کشوری است که بیشترین آمار سزارین را به خود اختصاص داده است. و پس از ایران، مکزیک در رتبه سوم قرار دارد. اتریش و هلند به‌عنوان کمترین میزان سزارین با ١۵ درصد شناخته می‌شوند.

  • برزیل
  • ایران
  • مکزیک
  • هلند
  • اتریش
تکامل زایمان سزارین

روند تکامل زایمان سزارین

استفاده روزافزون از سزارین باعث شده تا زنانی که دارای لگن خاصره کوچک هستند و تا حدود اوایل قرن بیستم به خاطر درد زیاد در هنگام زایمان جان خود را از دست می‌دادند با توانایی زایمان، ژن خود را به نسل‌های بعدی منتقل کنند.بر اساس تخمین محققان، موارد تنگی مجاری زایمان از ۳۰ مورد در هر هزار زایمان در دهه ۱۹۶۰ به ۳۶ مورد در هر هزار زایمان در حال حاضر افزایش یافته‌است.

از سوی دیگر سزارین باعث افزایش تعداد نوزادان درشت‌تر می‌شود که البته سالم‌تر هستند. اما اگر نوزادان بیش از حد درشت باشند در جریان زایمان در رحم مادر گیر می‌کنند. این وضع در گذشته می‌توانست برای مادر و فرزند مرگبار باشد و افزایش سزارین باعث انتقال ژن‌های درشتی جثه از مادر به فرزند می‌شود. در نتیجه می توان بیان کرد که زایمان سزارین دارای فواید و مزایای خوبی نیز است.

داستان قدیمی زایمان سزارین:

خیلی از تاریخدانان قدیمی اینگونه بیان خواهند کرد که امپراتور رومی (سزار) به روشی که امروزه به نام روش زایمان سزارین مرسوم است به دنیا آمده است و به همین دلیل است که به این روش ، نام سزارین اطلاق شده است. اما هیچ گاه از تولد « ژولیوس سزار» رومی بدین روش نامی برده نشده است و از دیگر سو تاریخ دقیق فوت «آئوریلیا» ، مادر ژولیوس سزار را نیز در سال ۵۴ میلادی و در حقیقت ۱۰ سال پس از قتل پسرش ذکر کرده اند و در هنگام شست و شو و تدفین وی نیز هیچگونه برشی ، روی شکم مادر سزار دیده نشده است .بنا براین نام گذاری این روش به نام سزارین، یک افسانه پردازی است، که در منابع غربی هم به همین شکل از آن یاد می شود.

از دید کتاب اوستا، فریدون نخستین پزشک ایرانی بوده است و این در حالی است که پارسیان سینای پزشک را _که در حدود یکصد سال پس از زرتشت میزیسته و او را به سی مرغ تشبیه کرده اند _ نخستین پزشک ایرانی میدانسته اند. فردوسی توسی در نامورنامه خود از آگاهی پزشکی نزد ایرانیان سخن بسیار گفته و بر این باور بوده است که پزشکان ایرانی در زمینه های یافتن داروهای بیهوشی و نیز عمل های موفق جراحی سرآمد بوده و در تشخیص بیماری های داخلی از رنگ رخساره و زبان آگاهی کاملی داشت هاند.

 هم اینان با بهرهگیری از داروهای گیاهی برای درمان بیماریهای تن هم چون گواتر (تیروئید) و درمان بیماریهای روان ، هم چون بیماری اسکیزوفرنی تجربه داشته اند.سیمرغ در بسیاری از داستان های شاهنامه در قامت پزشک آشکار می شود. که از آن جمله می توان به راهنمایی فکری سی مرغ به زال در داستان زاده شدن رستم و التیام زخم های رستم در نبرد با اسفندیار رویین تن اشاره داشت و یا حتی هنگامی که خاندان زال به خاطر موی سپیدش و تصور آن که وی بیماری واگیرداری دارد، وی را رها می کنند این سی مرغ است که به زال پناه می دهد و او را میپروراند.

سیمرغ در هنگام زاده شدن رستم به یاری زال میشتابد که ثمره ازدواج زال با رودابه دختر فرمان روای کابل ، رستم است . رستم ، کسی است که محور همه دوره های پهلوانی شاهنامه بوده و همواره یاور ایرانیان در نبردهای دشوار است. در داستان زاده شدن رستم ، رودابه از کودک درشتی که در شکم خویش داشت به سختی رنج میکشید و برای همین ، همه را آشفته ساخته بود اما سی مرغ به زال اندرز میدهد که از درد زایمان رودابه نهراسد و روشی را به پزشکان می آموزد که اینک رستم زاد (سزارین) نام دارد. به هر روی فردوسی مراحل عمل رستم زاد را همانند پزشکی ماهر، برمیشمرد و یکایک اصطلاحهای پزشکی را به کار میبرد: نظیر خنجری آبگون به جای کارد جراحی، مرد برنا دل پرفنون به جای جراح و متخصص شکافتن، بتابید مر بچه را سر ز راه ، جایگزین چرخش سر نوزاد در زهدان به خاطر غیرعادی قرار گرفتن وی در رحم ، فرو دوختن به جای بخیه جراحی زدن ، می به جای داروی بیهوشی، مست کردن به جای بی هوشی بانوی باردار ، شکافتن به جای شکاف جراحی و هم چنین سرانجام به پانسمان کردن با پمادی مخصوص از گیاهی طبی که با شیر و مشک آمیخته شده برای مالیدن بر زخم (خستگی) و بهبود زخم ، میتوان اشاره کرد.همان گونه که در شاهنامه فردوسی آمده است که رشته کارد پزشکی یا جراحی در تاریخ بشر ، و آن چه امروزه سزارین نامیده می شود برای نخستین بار در ایران انجام گرفت . از این گونه است که پزشکان ما بر این باورند که این عمل را رستم زاد باید نامید . که خوشبختانه فرهنگستان نیز همین واژه را برای پارسی سزارین برگزیده است.

در ادامه مقاله به صورت مختصر در رابطه با زایمان سزارین و روند تکامل این روش در کشور های مختلف صحبت خواهیم کرد.

هلند:

بیشترین مادران باردار در هلند به مطب پزشک زنان و زایمان نمی روند، بلکه در عوض از سوی پزشک خانواده به مطب یک مامای محلی ارجاع داده می شوند. پزشکان تنها در موارد پرخطر و یا در زمان مشکل در زایمان وارد عمل می شوند. تمامی مادران باردار باید یک بسته خاص را دریافت نمایند که شامل تمامی وسایل و داروهای پزشکی لازم برای زایمان در منزل است. حتی اگر زایمان در بیمارستان را انتخاب کنید، احتمال کمی وجود دارد که اپیدورال (مسکن مخصوص زایمان) دریافت نمایید. اپیدورال تنها در صورتی تجویز می شود که با برنامه متخصص بی هوشی هماهنگی داشته باشد یا پزشک متخصص زایمان آن را ضروری بداند. برای اکثریت زنان هلندی، زایمان طبیعی همچنان گزینه ایده آل است.

برزیل:

در این کشور آمریکای جنوبی، سزارین اختیاری تقریبا متداول است. طبق آمار شبکه بین المللی آگاهی درباره سزارین، میزان سزارین در برزیل 40 درصد کل زایمان ها است. و این کشور در رتبه اول انجام زایمان به روش سزارین قرار دارد.  و اگر شما تنها بیمارستان های خصوصی را در نظر بگیرید، این میزان حتی بیشتر است.

در برخی از بیمارستان ها (خصوصی) این نرخ برابر با 100 درصد است.  این شرایط، حداقل در بیمارستان های عمومی در حال تغییر است، زیرا دولت برزیل در حال پیاده سازی برنامه ای برای کاهش تعداد عمل های سزارین است.

آلمان:

در کشور آلمان مانند هلند، نیز ماماها وظیفه مراقبت های پیش از زایمان را برعهده دارند. در حقیقت، ماماها به حدی محترم شمرده می شوند که طبق قانون در هر زایمانی باید یک ماما حضور داشته باشد، اما حضور پزشک اختیاری است. زنان آلمانی بیشتر از آنکه به نتیجه زایمان اهمیت بدهند به خود زایمان توجه می کنند.

ژاپن:

مانند زنان هلندی و آلمانی، اکثریت زنان ژاپنی نیز تلاش دارند بدون استفاده از مسکن زایمان نمایند، که این اولویت ریشه در رنج بردن در مذهب بودایی دارد: در بین ژاپنی ها این باور وجود دارد که درد زایمان نوعی آزمایش است که زنان باید در راه آماده شدن برای نقش پرچالش مادری تحمل نمایند.

سوالات متدوال در رابطه سزارین

دکتر موسوی زاده

دکتر موسوی زاده جراح و متخصص بیماریهای زنان و زایمان فلوشیپ نازایی از پژوهشکده علمی صارم دارای گواهی لاپاراسکوپی دانشگاه علوم پزشکی تهران ، گواهی هیستروسکوپی دانشگاه علوم پزشکی تهران ، گواهی سونوگرافی دانشگاه علوم پزشکی تهران فلوشیپ نازایی و... آدرس : شهران, شهران جنوبی, نبش قدس, پلاک 12 , طبقه 3, واحد 11 تلفن : 44328244-021
مطالب مرتبط

10 thoughts on “زایمان سزارین

  1. سارا - 11 اکتبر, 2021 در 9:49 ق.ظ

    معمولا عمل سزارین در چند هفتگی انجام میشه جنین در چند هفتگی کامل میشه؟

    پاسخ
    • دکتر موسوی زاده | متخصص زنان و زایمان - 11 اکتبر, 2021 در 9:52 ق.ظ

      سلام عزیزم. زمان انجام سزارین تا حدی بستگی به شرایط پزشکی شما داره و توسط پزشک معالج مشخص میشود اما بطور کلی بهترین زمان برای انجام سزارین اواخر هفته سی و هشت بارداری یا هفته سی و نهم بارداری میباشد.

      پاسخ
  2. مینا - 11 اکتبر, 2021 در 9:50 ق.ظ

    باسلام و خسته نباشید. من در ماه ۵ بارداری هستم خیلی از زایمان طبیعی میترسم دکتر هم اجازه ی سزارین بی دلیل نمیدن.از پارگی مقعدش تا درد زایمانش میترسم و از الان استرس دارم میگن بی حسی اپیدورال میشه استفاده کرد ایا تزریقش درد داره

    پاسخ
    • دکتر موسوی زاده | متخصص زنان و زایمان - 11 اکتبر, 2021 در 9:52 ق.ظ

      در بی حسی اپیدرال ابتدا محل مورد نظر را بی حس موضعی می کنند سپس یک سوند پلاستیکی ظریف را وارد کمر کرده و دارو را وارد سوند می کنند و بدین ترتیب اعصاب فسمت لگن بی حس میشود. شما هشیار هستید اما دردی را حس نمیکنید. زایمان طبیعی بدون بی حسی قطعا با درد همراه خواهد بود

      پاسخ
  3. mehrnoosh - 11 اکتبر, 2021 در 9:51 ق.ظ

    پس از چه مدتی، بیمار می‌تواند از تخت پایین بیاید و شروع به راه رفتن کند؟

    پاسخ
    • دکتر موسوی زاده | متخصص زنان و زایمان - 11 اکتبر, 2021 در 9:53 ق.ظ

      حرکت دادن بیمار را باید هر چه زودتر شروع کرد. در بیشتر موارد، درست روز بعد از عمل، بیمار باید حداقل دو بار و با کمک همراه از تخت خارج شود. در روز دوم بعد از عمل، بیمار می‌تواند با کمک همراه در بخش قدم بزند. با حرکت دادن زودرس بیمار، شانس ایجاد لخته‌های خونی در عروق بیمار و به حرکت افتادن این لخته‌ها در مسیر گردش خون به حداقل می‌رسد

      پاسخ
  4. azita - 11 اکتبر, 2021 در 9:51 ق.ظ

    سلام خسته نباشید هزینه زایمان سزارین چقد میشه خانم دکتر؟

    پاسخ
    • دکتر موسوی زاده | متخصص زنان و زایمان - 11 اکتبر, 2021 در 9:53 ق.ظ

      سلام روزتون بخیر بسته به شرایط بیمار و آزمایشات لازم قبل از سزارین و همچنین بیمارستان مد نظر که قرار است در آن این جراحی انجام شود هزینه متغیر است عزیزم.

      پاسخ
  5. marmar - 11 اکتبر, 2021 در 9:52 ق.ظ

    شستشوی محل بخیه‌ها از چه زمانی بلامانع است؟

    پاسخ
    • دکتر موسوی زاده | متخصص زنان و زایمان - 11 اکتبر, 2021 در 9:53 ق.ظ

      از روز سوم به بعد، دوش گرفتن برای این محل نیز بلامانع است اما تا قبل از آن، محل بخیه‌ها باید هر روز معاینه شود و با مواد ضد عفونی‌ کننده‌ای مانند بتادین شستشو داده شود و پانسمان گردد. بخیه‌ها را به طور معمول در روز چهارم بعد از عمل بیرون می‌کشند.

      پاسخ

پاسخ

20 + هفده =

مدت زمان مطالعه ۳۳ دقیقه
Call Now Button