پولیپ رحم زائدهای غیرسرطانی است که در دیواره داخلی رحم رشد میکند و معمولاً از سلولهای پوششی آندومتر تشکیل شده است. این پولیپها میتوانند اندازههای متفاوتی داشته باشند و گاهی بدون علامت هستند. با این حال، ممکن است باعث علائمی مانند خونریزی غیرطبیعی رحم، درد در ناحیه شکم و مشکلاتی در باروری شوند. پولیپ رحم معمولاً در زنان بالای ۴۰ سال شایعتر است و تشخیص و درمان به موقع آن میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند.
ویژگی پولیپ های رحم
پولیپ های رحمی توده هایی هستند که در دیواره داخلی رحم به وجود می آیند. تولید بیش از حد سلول ها در دیواره رحمی (اندومتریوم) به شکل گیری پولیپ های رحمی و یا پولیپ های اندومتر منجر می شود. این پولیپ ها معمولاً خوش خیم هستند ولی در برخی شرایط احتمال سرطانی شدن آن ها در آینده وجود دارد.
پولیپ های رحم از لحاظ سایز متفاوت هستند و می توانند به اندازه یک کنجد تا اندازه یک توپ گلف باشند. این توده ها به دیواره رحمی می چسبند. تعداد پولیپ ها هم یک تا چند عدد می تواند باشد و معمولاً در داخل رحم می مانند ولی در برخی شرایط از ورودی دهانه رحم به بیرون می روند و وارد واژن می شوند. پولیپ های رحمی در اغلب موارد در زنانی دیده می شود که در دوران یائسگی هستند. ولی در زنان جوان تر هم دیده می شود.
پولیپ های رحم با کمک پایه ای مخصوص که گاه ضخیم و گاه باریک است به دیواره رحم مرتبط شده و عوارضی را برای بیمار به همراه می آورند .
علل بروز پولیپ های رحم
هنوز دلیل مشخصی برای پیدایش پولیپ های رحمی پیدا نشده است ولی می توان گفت که مسائل هورمونی تا حدی در بروز این عارضه موثرند.
طبق مطالعات انجام شده مشخص شد که پولیپ ها در مقابل هورمون استروژن حساسیت نشان داده و در مقابل ترشح این هورمون که در گردش خون جاری می شود ، رشد خواهند کرد .
هورمون ها نقش مهمی در تشکیل این پولیپ ها ایفا می کنند. پولیپ ها به استروژن حساس هستند و در صورتی که سطح استروژن بدن بالا برود، این پولیپ ها رشد می کنند.
مواردی که امکان پیدایش این پولیپ ها را بالا می برند عبارتند از :
– بالا بودن فشار خون
– افزایش وزن
– استفاده از برخی داروهای درمان سرطان سینه مثل داروی تاموکسیفن
– رسیدن به حوالی سن یائسگی
نشانه های پولیپ رحمی
– نازایی
– به هم خوردن نظم قاعدگی و خونریزی نامرتب
– دوره های قاعدگی با تفاوت خونریزی شدید
– خونریزی غیر طبیعی مابین چرخه های قاعدگی
– خونریزی از واژن پس از اتمام قاعدگی
در این میان هستند بانوانی که علایم بالا را نداشته ولی در بررسی های تخصصی وجود پولیپ مشخص شود . خونریزی کم در دوران قاعدگی و عدم وجود نشانه شما را از چک آپ و معاینات پزشکی معاف نمی کند.
نحوه تشخیص پولیپ های رحم
تشخیص پولیپ رحم با استفاده از روشهای زیر انجام میشود:
سونوگرافی ترانسواژینال
یکی از روشهای اصلی و غیرتهاجمی برای تشخیص پولیپ رحم، سونوگرافی ترانسواژینال است. در این روش، پروب سونوگرافی وارد واژن میشود تا تصویری دقیق از رحم و پولیپها به دست آید.
هیستروسکوپی
هیستروسکوپی به پزشک امکان میدهد که بهصورت مستقیم داخل رحم را مشاهده کند. در این روش، یک لوله نازک مجهز به دوربین از طریق واژن به رحم وارد میشود تا وجود پولیپها و محل آنها بررسی شود. همچنین امکان برداشت نمونه برای بیوپسی نیز وجود دارد.
کورتاژ تشخیصی (D&C)
در این روش، پزشک بافت آندومتر را به کمک کورتاژ جمعآوری کرده و برای بررسی وجود سلولهای غیرطبیعی یا پولیپ به آزمایشگاه ارسال میکند.
سونوگرافی سالین یا سونوهیستروگرافی
در این روش، محلول نمکی به رحم تزریق میشود تا دیوارههای رحم باز شده و پولیپها بهتر مشاهده شوند. این روش به ویژه برای تشخیص دقیقتر پولیپها مناسب است.
آزمایشهای هورمونی و خون
در برخی موارد، پزشک آزمایش خون یا هورمونی تجویز میکند تا علل احتمالی دیگر خونریزی را نیز بررسی کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
چنانچه آثار و نشانه های زیر را مشاهده کردید در اسرع وقت به پزشک متخصص زنان مراجعه نمایید تا علت بررسی شود :
– خونریزی غیرطبیعی واژن پس از عادت ماهانه
– خونریزی های بین عادات ماهانه
– به هم خوردن نظم قاعدگی و نامرتب شدن چرخه .در موارد زیر باید به پزشک مراجعه شود:
– خونریزی بعد از یائسگی
– خونریزی بین دو دوره قاعدگی
– پریودهای نا منظم
روش های پیشگیری از ایجاد پولیپ های رحم
پیشگیری کامل از پولیپ رحم ممکن نیست، اما میتوان با رعایت برخی نکات و سبک زندگی سالم، خطر بروز آنها را کاهش داد. در زیر به روشهای مهم پیشگیری اشاره شده است:
- چاقی میتواند سطح استروژن را افزایش دهد که باعث رشد پولیپها میشود. حفظ وزن مناسب و سبک زندگی فعال میتواند خطر بروز پولیپها را کاهش دهد.
- مصرف میوهها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئینهای کمچرب به تنظیم هورمونها و کاهش التهاب بدن کمک میکند و به احتمال زیاد از تشکیل پولیپها پیشگیری می کند.
- در برخی موارد، عدم تعادل هورمونی میتواند به رشد پولیپها منجر شود. مشاوره با پزشک و در صورت نیاز، مصرف داروهای تنظیمکننده هورمون، میتواند کمککننده باشد.
- دیابت کنترلنشده میتواند خطر بروز پولیپها را افزایش دهد. رعایت رژیم غذایی مناسب و کنترل سطح قند خون به کاهش این خطر کمک میکند.
- مراجعه منظم به پزشک و انجام معاینات دورهای مانند سونوگرافی یا آزمایشات هورمونی، به تشخیص زودهنگام و پیشگیری از رشد پولیپهای رحم کمک میکند.
- برخی داروها یا مکملهای حاوی استروژن باعث تحریک رشد پولیپها می شوند. مصرف این داروها باید با مشورت پزشک انجام شود.
- استرس میتواند بر هورمونها تاثیر بگذارد. مدیریت استرس از طریق تمرینات تنفس، یوگا و فعالیتهای آرامشبخش میتواند به حفظ تعادل هورمونی کمک کند.
آیا درمانی برای پولیپ رحم وجود دارد؟
روش های درمانی مختلفی برای درمان پولیپ رحم وجود دارد. در ادامه درباره این روش های درمانی توضیحات تکمیلی ارائه می دهیم:
- پولیپ های بسیار کوچک که علائم خاصی ندارند نیازی به درمان ندارند مگر اینکه فرد در معرض خطر سرطان رحم باشد.
- در مواردی که پولیپ های رحمی به دلیل مشکلات هورمونی ایجاد شده باشند می توان با داروهایی مانند پروژستین و گونادوتروفین، به کاهش علائم بیماری کمک کرد.
- جراحی برای برداشتن پولیپ های بزرگ همواره یکی از اصلی ترین روش های درمانی بوده است. با هیستروسکوپی می توان این پولیپ ها را از رحم خارج نمود. پولیپ ها پس از خارج شدن از رحم به آزمایشگاه فرستاده می شوند و بررسی های بیشتری بر روی آن ها صورت می گیرد.
سوالات متداول
بله، در برخی موارد پولیپ میتواند از باروری جلوگیری کند یا باعث سقط شود. با برداشتن پولیپها، احتمال باروری بهبود مییابد.
برخی از پولیپهای کوچک ممکن است با گذر زمان خودبهخود ناپدید شوند، اما بیشتر آنها نیاز به درمان دارند تا از بروز عوارض جلوگیری شود.
احتمال بازگشت پولیپها وجود دارد، اما معاینات منظم و پیگیری با پزشک به شناسایی و درمان سریع عود پولیپ کمک میکند.
پولیپ های مذکور اکثرا در سنین یائسگی و پس از آن ظاهر می شوند اما اخیرا به دلیل تغییر سبک زندگی و عادات غذایی غلط در زنان جوان نیز پیدا شده و مشکلاتی را برای این عزیزان به همراه می آورند.
در نهایت…
پولیپ رحم زائدهای غیرسرطانی است که میتواند باعث خونریزی غیرطبیعی و مشکلات باروری شود. این مشکل معمولاً با عدم تعادل هورمونی مرتبط است و در زنان بالای ۴۰ سال شایعتر است. تشخیص و درمان به موقع، مانند هیستروسکوپی برای برداشت پولیپ، میتواند از عوارض جلوگیری کند و به بهبود کیفیت زندگی کمک کند. معاینات منظم و پیگیری پزشکی، احتمال بازگشت پولیپها را کاهش میدهد و در حفظ سلامت رحم مؤثر است.
