از ناباروری تا بارداری با ivf

وقتی ماه‌ ها یا حتی سال‌ ها انتظار برای بارداری بی‌ نتیجه می‌ماند، این سؤال ذهن بسیاری از زوج‌ها را درگیر می‌کند آیا هنوز راهی باقی مانده است؟ بارداری با IVF برای بسیاری، آخرین امید و در عین حال مؤثرترین مسیر درمان ناباروری محسوب می‌شود، اما آیا این روش همان‌ قدر که گفته می‌شود موفق است؟ IVF دقیقا چه مراحلی دارد و چه عواملی نتیجه آن را تعیین می‌کنند؟ اگر شما هم بین تردید و امید قرار گرفته‌اید و می‌خواهید بدانید آیا IVF سرنوشت بارداری‌تان را تغییر می‌دهد یا نه، ادامه این مطلب را از دست ندهید.

IVF چیست؟

IVF یا لقاح آزمایشگاهی، یکی از روش‌ های پیشرفته درمان ناباروری است که در آن تخمک و اسپرم خارج از بدن و در محیط آزمایشگاه با یکدیگر ترکیب می‌شوند و پس از تشکیل جنین، بهترین جنین به رحم منتقل می‌شود تا بارداری شکل بگیرد، این روش برای زوج‌ هایی استفاده می‌شود که بارداری طبیعی برای آن‌ها دشوار یا غیرممکن است.

روش درمان ناباروری با IVF برای چه افرادی مناسب است؟

IVF برای افرادی با مشکلات زیر توصیه می‌شود:

✅ مشکلات لوله‌ های فالوپ (انسداد یا آسیب)
✅ اندومتریوز شدید
✅ اختلالات تخمک‌گذاری مانند PCOS
✅ کاهش ذخیره تخمدان، مخصوصا بالای ۳۵ سال
✅ کیفیت پایین یا تعداد کم اسپرم در مردان
✅ آزواسپرمی یا عدم وجود اسپرم در مایع منی
✅ نازایی با علت نامشخص
✅ شکست در IUI یا سایر درمان‌ های باروری
✅ پیشگیری از بیماری‌ های ژنتیکی (PGT)
✅ نیاز به رحم جایگزین

فرآیند IVF به چه صورت است؟

انجام عمل آی وی اف به صورت زیر است:

تحریک تخمدان

در اولین مرحله IVF، برای افزایش شانس موفقیت، تخمدان‌ها با داروهای هورمونی تحریک می‌شوند تا به‌ جای یک تخمک، چند تخمک بالغ تولید شود، این داروها طبق برنامه مشخص و تحت نظر پزشک مصرف می‌شوند و در طول این دوره، با سونوگرافی و آزمایش خون، روند رشد فولیکول‌ ها به‌ طور دقیق بررسی می‌شود و هدف این مرحله، دستیابی به تخمک‌ های سالم و باکیفیت است تا احتمال تشکیل جنین مناسب افزایش پیدا کند و نتیجه نهایی درمان بهبود یابد.

استخراج تخمک

پس از رسیدن فولیکول‌ ها به اندازه مناسب، برداشت تخمک انجام می‌شود و این کار با بی‌حسی یا بیهوشی سبک و با استفاده از سونوگرافی واژینال انجام می‌گیرد، پزشک با یک سوزن ظریف، تخمک‌ ها را از تخمدان خارج می‌کند و این مرحله کوتاه است و اغلب کمتر از نیم ساعت طول می‌کشد، پس از برداشت، تخمک‌ ها بلافاصله به آزمایشگاه منتقل می‌شوند تا برای مرحله لقاح آماده شوند.

انجام لقاح در آزمایشگاه

پس از آماده‌ سازی تخمک و اسپرم، عمل لقاح در محیط آزمایشگاه انجام می‌شو و. در روش معمول IVF، اسپرم‌ها در کنار تخمک قرار می‌گیرند تا لقاح به‌ طور طبیعی رخ دهد، در برخی شرایط خاص، از روش ICSI استفاده می‌شود که در آن یک اسپرم مستقیما به داخل تخمک تزریق می‌گردد و پس از لقاح موفق، جنین‌ها شروع به تقسیم سلولی کرده و تحت نظر متخصصین رشد می‌کنند.

بررسی و رشد جنین

جنین‌ های تشکیل‌ شده برای چند روز در محیط کنترل‌ شده آزمایشگاه نگهداری می‌شوند و در این مدت، کیفیت، سرعت رشد و سلامت آن‌ها به‌ طور دقیق بررسی می‌شود و هدف از این مرحله، انتخاب بهترین جنین برای انتقال به رحم است، در برخی موارد، آزمایش‌ های ژنتیکی پیش از انتقال انجام می‌شود تا احتمال موفقیت بارداری و تولد نوزاد سالم افزایش یابد.

انتقال جنین

در مرحله نهایی، بهترین جنین انتخاب‌ شده با استفاده از یک لوله باریک و بدون درد، به داخل رحم منتقل می‌شود و فرایند انتقال جنین ساده و کوتاه است و نیازی به بیهوشی ندارد، پس از انتقال، جنین در صورت فراهم بودن شرایط، در دیواره رحم لانه‌گزینی می‌کند و حدود دو هفته بعد، با آزمایش خون می‌توان مشخص کرد که بارداری موفقیت‌ آمیز بوده است.

بیشتر بخوانید: بهترین متخصص زنان در تهران

مزایای درمان ناباروری با IVF

بارداری به روش ivf با داشتن چندین مزیت، آن را به انتخابی محبوب در میان زوج هایی که با ناباروری روبرو هستند، تبدیل کرده است:

✅ IVF نسبت به سایر روش های درمان ناباروری، به خصوص برای زنان زیر 35 سال، نرخ موفقیت بالاتری دارد.

✅ IVF به بسیاری از مشکلات ناباروری از جمله انسداد لوله های فالوپ، ناباروری مردانه و ناباروری بدون علت کمک می‌کند.

✅ از طریق آزمایش ژنتیک پیش از لانه گزینی (PGT)، می توان جنین ها را از نظر اختلالات ژنتیکی غربالگری کرد و به زوج ها این امکان را داد تا جنین هایی را بدون شرایط خاص انتخاب کنند.

نرخ موفقیت بارداری به روش IVF

نرخ موفقیت IVF بر اساس چندین عامل، از جمله سن زن، علت ناباروری و تخصص کلینیک متفاوت است و به طور کلی، میزان موفقیت برای زنان جوان بالاتر است و با افزایش سن کاهش می یابد که طبق گفته مراکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC)، نرخ تولد زنده برای زنان زیر 35 سال که از IVF استفاده می کنند، در هر دوره حدود 41-43٪ است، در حالی که این رقم برای زنان بالای 40 سال به 13-18٪ کاهش می یابد.

بیشتر بخوانید: ناباروری بعد از سقط جنین

آمادگی برای بارداری به روش IVF

نکاتی برای موفقیت آی وی اف شامل:

✔ یک کلینیک معتبر باروری با نرخ موفقیت بالا و کادر پزشکی مجرب را تحقیق و انتخاب کنید.

✔ انجام آزمایش‌ های هورمونی و بررسی ذخیره تخمدان

✔ ارزیابی سلامت رحم و لوله‌ های رحمی

✔ بررسی و بهبود کیفیت اسپرم

✔ اصلاح تغذیه و مصرف غذاهای سالم

✔ مصرف اسید فولیک و مکمل‌ها طبق نظر پزشک

✔ قطع سیگار، الکل و کافئین زیاد

✔ کاهش استرس و داشتن خواب کافی

✔ آمادگی روحی و آگاهی از مراحل IVF

عوامل موثر در موفقیت آی وی اف

موفقیت IVF تحت تأثیر چندین عامل مهم قرار دارد که شناخت آن‌ها برای افزایش شانس بارداری حیاتی است:

• سن مهم‌ ترین عامل تعیین‌ کننده است و هرچه سن بالاتر رود، کیفیت و تعداد تخمک‌ها کاهش یافته و شانس موفقیت کمتر می‌شود و بهترین سن برای IVF معولا زیر 35 سال است.
• تخمک و اسپرم سالم و با کیفیت، احتمال لقاح و رشد جنین سالم را افزایش می‌دهد و مشکلات ژنتیکی یا کاهش کیفیت سلول‌ های جنسی موفقیت را کاهش می‌دهد.
• رحم باید محیط مناسب برای لانه‌ گزینی جنین داشته باشد و ضخامت مناسب اندومتر، نبود التهاب یا فیبروم‌ های بزرگ، و سلامت کلی رحم از عوامل کلیدی است.
• تجربه تیم پزشکی، تجهیزات آزمایشگاهی و دقت در مراحل IVF تأثیر مستقیم بر موفقیت داشته و انتخاب کلینیک معتبر و بهترین متخصص آی وی اف در تهران اهمیت بالایی دارد.
• تغذیه سالم، ورزش سبک، کنترل وزن، کاهش استرس، ترک سیگار و الکل و خواب کافی، کیفیت تخمک و اسپرم را بهبود می‌دهد و شانس بارداری موفق را افزایش می‌دهد.

کیفیت جنین در آی وی اف به چه صورت است؟

کیفیت جنین در لقاح خارج رحمی IVF نقش مهمی در موفقیت بارداری دارد و بر اساس تقسیمات سلولی، تقارن سلول‌ها و میزان تکه‌تکه شدن ارزیابی می‌شود.

عوامل مؤثر بر کیفیت جنین در IVF شامل کیفیت تخمک و اسپرم، شرایط آزمایشگاه و محیط کشت، نحوه رشد و تقسیم سلولی جنین و روز انتقال است.

رده‌بندی کیفیت جنین:

🔹 جنین درجه A (کیفیت بالا) دارای سلول‌های متقارن، تقسیم‌بندی منظم، بدون تکه‌تکه شدن
🔹 جنین درجه B (کیفیت متوسط) کمی نامتقارن، تکه‌تکه شدن جزئی
🔹 جنین درجه C (کیفیت پایین‌تر) نامتقارن‌تر، تکه‌ تکه شدن بیشتر
🔹 جنین درجه D (ضعیف):تقسیم نامنظم، پتانسیل لانه‌گزینی پایین

کیفیت جنین تنها یکی از عوامل موفقیت در IVF است و شرایط رحم و سلامت مادر نیز تأثیر زیادی دارند.

سوالات متداول

در نهایت…

بارداری به روش ivf دستاورد قابل توجهی در پزشکی مدرن است که به زوج های بیشماری که با ناباروری دست و پنجه نرم میکنند، امید می بخشد، در حالی که این مسیر چالش برانگیز است، اما پاداش در آغوش گرفتن نوزادتان، آن را ارزشمند می کند و با درک فرآیند، مزایا، خطرات و آمادگی کافی با اطمینان و خوش بینی در مسیر IVF قدم بردارید.