میدانید تغذیه بعد از انجام IVF تا چه حد بر موفقیت بارداری تأثیر میگذارد؟ بسیاری از زوج ها پس از مراحل سخت لقاح آزمایشگاهی، تمرکز خود را صرف مراقبت های دارویی و استراحت میکنند و نقش تغذیه مناسب را دست کم میگیرند، انتخاب مواد غذایی صحیح کیفیت تخمک، سلامت رحم و احتمال لانه گزینی جنین را افزایش میدهد، اما چه خوراکی هایی مفید هستند و از مصرف چه مواد غذایی باید پرهیز کرد؟ در ادامه به نکات تغذیهای مهم پس از IVF میپردازیم که شانس موفقیت شما را افزایش میدهند.
چرا تغذیه بعد از آی وی اف اهمیت دارد؟
تغذیه بعد از آی وی اف اهمیت بالایی دارد زیرا سلامت تخمک، کیفیت جنین و آماده سازی رحم برای لانهگزینی به مواد مغذی دریافتی بستگی دارد و مصرف پروتئین های سالم، ویتامین ها و مواد معدنی ضروری سطح هورمون ها را بهینه میکند، التهاب را کاهش داده و روند بهبود بدن پس از تحریک تخمک گذاری را تسریع میکند و همچنین هیدراتاسیون کافی و مصرف آنتی اکسیدانها به حفظ سلامت سلول های جنینی کمک کرده و شانس بارداری موفق را افزایش میدهد. و به همین دلیل، تغذیه درست پس از بارداری با IVF یک عامل کلیدی در موفقیت فرایند است.
مواد غذایی مفید بعد از آی وی اف
یکی از مراقبت های بعد از IVF، انتخاب مواد غذایی مناسب است، چرا که شانس موفقیت بارداری را افزایش میدهد و بدن را برای لانه گزینی جنین آماده میکند و برخی از مواد غذایی مفید عبارتاند از:
پروتئین های سالم
پروتئین ها برای ترمیم سلول ها، تولید هورمون ها و حمایت از رشد جنین حیاتی هستند و منابعی مانند گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی، تخم مرغ و حبوبات سرشار از آمینواسیدهای ضروریاند که کیفیت تخمک و جنین را بهبود میبخشند، مصرف منظم پروتئین های سالم، سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و انرژی لازم برای بدن مادر را در دوران پس از IVF تأمین میکند.
میوه ها و سبزیجات تازه
میوه ها و سبزیجات منابع غنی از ویتامین ها، مواد معدنی و آنتیاکسیدان ها هستند که از آسیب سلولی جلوگیری میکنند و التهابات بدن را کاهش میدهند، ویتامین C، ویتامین A و فولات موجود در این مواد به سلامت تخمک و جنین کمک کرده و محیط رحم را برای لانهگزینی مناسب میسازند و مصرف روزانه حداقل ۵ وعده میوه و سبزیجات توصیه میشود.
غلات کامل
نان سبوسدار، برنج قهوهای و جو سرشار از فیبر و ویتامین های گروه B هستند و این گروه غذایی انرژی پایدار فراهم میکند، قند خون را متعادل نگه میدارد و به سلامت تخمک و رحم کمک میکند، مصرف غلات کامل همچنین هضم را بهبود میبخشد و باعث کاهش التهاب و حفظ وزن مناسب در دوران پس از IVF میشود.
لبنیات کم چرب
شیر، ماست و پنیر منابع غنی کلسیم و پروتئیناند که به سلامت استخوان و تنظیم هورمونها کمک میکنند، کلسیم و ویتامین D موجود در لبنیات، تراکم استخوان مادر را حفظ کرده و روند ترمیم بدن پس از تحریک تخمک گذاری را تسریع میکند و انتخاب لبنیات کم چرب، چربی اضافی و کالری غیرضروری را کاهش میدهد.
چربی های سالم
روغن زیتون، آووکادو، مغزها و ماهی های چرب حاوی امگا-۳ هستند که التهاب را کاهش داده و جریان خون به رحم و تخمدان ها را بهبود میبخشند، این چربی ها به سلامت سلول ها کمک کرده و محیط رحم را برای لانه گزینی جنین آماده میکنند و مصرف روزانه مقدار مناسب چربی های سالم بخش مهمی از رژیم غذایی پس از IVF است.
آب و مایعات کافی
هیدراته ماندن بدن برای عملکرد سلول ها، انتقال مواد مغذی و حفظ سلامت عمومی ضروری است، آب کافی به کاهش خستگی، بهبود هضم و کاهش ورم کمک میکند و جریان خون را به رحم و تخمدان ها بهبود میبخشد و مصرف حداقل ۸ لیوان آب در روز، به همراه مایعات سالم مانند آب میوه طبیعی یا دمنوش های بدون کافئین، توصیه میشود.
ویتامین ها و مواد معدنی ضروری بعد از آی وی اف
بعد از انتقال جنین، دریافت ویتامین ها و مواد معدنی ضروری به افزایش شانس بارداری و حمایت از سلامت مادر و جنین کمک میکند، مهم ترین ویتامین ها و مواد معدنی عبارتاند از:
- ویتامین B9 کمک به رشد سلول های جنینی و جلوگیری از نقص لوله عصبی کرده و در منابعی از قبیل سبزیجات سبز، حبوبات، مرکبات یافت میشود.
- ویتامین D که به تنظیم هورمون ها، تقویت سیستم ایمنی و حمایت از لانه گزینی جنین و کمک میکند و در نور خورشید، ماهی های چرب، لبنیات غنیشده وجود دارد.
- ویتامین C به افزایش جذب آهن، کاهش التهاب و حمایت از رشد بافت ها کمک کرده و در مرکبات، کیوی، فلفل دلمهای وجود دارد.
- ویتامین E که آنتیاکسیدان قوی برای محافظت از سلولها و بهبود کیفیت تخمک و اسپرم است و در منابعی از قبیل مغزها، دانه ها و روغن های سالم وجود دارد.
- آهن برای جلوگیری از کم خونی، بهبود سطح انرژی و انتقال اکسیژن به بافت ها باید مصرف شود و در منابعی از قبیل گوشت قرمز، جگر، حبوبات وجود دارد.
- کلسیم و منیزیم برای حمایت از سلامت استخوان و تنظیم عملکرد عضلات و هورمون ها است و در منابعی از قبیل لبنیات، سبزیجات برگ سبز، مغزها وجود دارد.
- روی یا زینک برای تقویت سیستم ایمنی، حمایت از تقسیم سلولی و کیفیت تخمک است و در منابعی از قبیل گوشت، ماهی، مغزها و دانه ها وجود دارد.
مصرف چه غذاهایی بعد از آی وی اف ممنوع است؟
بعد از IVF برخی غذاها شانس موفقیت بارداری را کاهش میدهند یا سلامت جنین و مادر را به خطر میاندازند و مهم ترین مواد غذایی و نوشیدنی های ممنوع یا محدود عبارتاند از:
غذاهای خام یا نیمپز
مصرف تخم مرغ آبپز ناقص، ماهی خام مانند سوشی و گوشت یا مرغ نیم پز خطر ابتلا به عفونت های باکتریایی یا انگلها مانند توکسوپلاسموز را افزایش میدهد و این عفونت ها سلامت جنین را تهدید کرده و روند لانه گزینی را مختل میکنند، بنابراین بهتر است تمامی مواد غذایی پروتئینی کاملا پخته و سالم باشند تا خطرات احتمالی به حداقل برسد.
غذاهای فرآوری شده و پرنمک
سوسیس، کالباس، فست فود و غذاهای آماده دارای نمک و نگهدارنده زیاد هستند، مصرف مداوم این غذاها التهاب بدن را افزایش داده، فشار خون را بالا میبرد و تعادل هورمونی لازم برای لانه گزینی جنین را تحت تأثیر قرار میدهد و این گروه غذایی همچنین کیفیت مواد مغذی دریافتی را کاهش میدهد و باعث ایجاد وزن غیرمطلوب پس از درمان ناباروری میشود.
نوشیدنی های کافئین دار
قهوه، چای پررنگ و نوشابه های انرژیزا در مصرف زیاد جریان خون به رحم و تخمدان ها را کاهش میدهند و لانه گزینی جنین را مختل میکنند.، کافئین زیاد همچنین باعث اضطراب و بیخوابی شده که تأثیر منفی روی تعادل هورمونی و روند بارداری دارد، بنابراین محدود کردن مصرف کافئین به مقدار کم توصیه میشود.
الکل و دخانیات
مصرف مشروبات الکلی و سیگار، حتی به مقدار کم، روند بارداری را کاهش داده و خطر سقط جنین و مشکلات جنینی مانند اختلال رشد یا نقص های مادرزادی را افزایش میدهد، الکل جریان خون و جذب مواد مغذی را مختل میکند و دخانیات سطح اکسیژن بدن را کاهش میدهند، بنابراین ترک کامل این عادات ضروری است.
غذاهای سرشار از قند
شیرینی ها، نوشابه های قندی و دسرهای آماده تعادل هورمونی بدن را به هم زده و باعث افزایش وزن سریع میشوند و افزایش قند خون و التهاب ناشی از این مواد، کیفیت تخمک و محیط رحم را کاهش میدهد و مصرف این گروه غذایی باید محدود باشد تا روند لانه گزینی جنین و موفقیت IVF بهبود یابد.
ماهی های دارای جیوه بالا
ماهی هایی مانند تیلاپیا، شمشیرماهی و کوسه حاوی سطح بالای جیوه هستند که سیستم عصبی جنین را تحت تأثیر قرار داده و رشد طبیعی را مختل میکند و مصرف این ماهیها پس از IVF توصیه نمیشود، در عوض ماهی های کم جیوه مانند سالمون یا ماهی آزاد گزینه های امن و مفیدی برای تأمین اسیدهای چرب امگا-۳ هستند.
سوالات متداول
بله، مصرف برخی دمنوش های گیاهی ملایم بعد از IVF مجاز است، اما بهتر است از گیاهان تحریک کننده رحم یا داروهای گیاهی ناشناخته پرهیز شود و همیشه با پزشک مشورت شود.
بله، در هفته های اول بعد از IVF توصیه میشود رژیم متعادل شامل پروتئین های سالم، میوه و سبزیجات تازه، غلات کامل، چربی های مفید و هیدراتاسیون کافی رعایت شود و غذاهای مضر محدود شوند.
بله، مصرف زیاد کافئین بعد از انتقال جنین جریان خون رحم را کاهش داده و لانهگزینی جنین را مختل میکند، بنابراین محدود کردن آن توصیه میشود.
در نهایت…
تغذیه پس از IVF نقش حیاتی در موفقیت بارداری دارد و مصرف پروتئین های سالم، میوه و سبزیجات، غلات کامل، چربی های مفید و مایعات کافی، سلامت تخمک، جنین و رحم را تقویت میکند، پرهیز از غذاهای فرآوری شده، الکل، کافئین زیاد و ماهی های دارای جیوه، ریسک سقط و مشکلات جنینی را کاهش میدهد و رعایت این اصول همراه با مشاوره پزشکی، شانس تثبیت بارداری و رشد سالم جنین را افزایش میدهد.
