خونریزی غیرطبیعی رحم به عارضه ایی گفته می شود که در آن در بین دوره های عادت ماهانه خونریزی هایی مشاهده می گردد. این بیماری همچنین منجر به قاعدگی بسیار سنگین و یا طولانی مدت می گردد. همان طور که می دانید جریان قاعدگی طبیعی زنان معمولاً حدود پنج روز است و هر 21 تا 35 روز اتفاق می افتد. در صورتی که این سیکل بهم بریزد ممکن است بر باروری فرد تأثیر منفی بگذارد و یا اینکه علامت سرطان باشد. لذا در صورتی که خونریزی غیر عادی رحمی را تجربه می کنید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
چرا رحم خونریزی می کند؟
دکتر غزاله موسوی زاده ، متخصص زنان و زایمان با اشاره به اهمیت خونریزی های بعد از قاعدگی توجه بانوان عزیز را به تشخیص زود هنگام بیماری خونریزی رحم خاطر نشان نمودند . خونریزی رحم که می تواند بیانگر بیماری های جدی در ناحیه تناسلی باشد نیاز به تشخیص و معاینه ی صحیح دارد تا درمان های لازم در این جهت انجام شود.
علل مهم برای خونریزی رحم شامل موارد زیر می شود:
اختلالات هورمونی
استروژن و پروژسترون دو هورمون مهم و تأثیرگذار در بدن هستند که ترشح بیش از اندازه و یا کم آنها موجب خلل در روند تعادل عادت ماهیانه می شود. بهم ریختن تنظیم عادت ماهانه باعث تغییر در چرخه تخمک گذاری شده و باروری را دچار مشکل می کند، خونریزی می تواند یکی از عوارض بهم خوردن تعادل هورمونی باشد.
وجود کم ترین اختلال در تعادل این دو هورمون باعث بروز خونریزی های نامنظم و غیر طبیعی درفرد می شود.
خوردن قرص های ضد بارداری
یکی از عوامل شایع خونریزی غیرطبیعی رحم مصرف قرصهای ضدبارداری است، در واقع با مصرف این قرصها تعادل هورمونی در بدن بروز می کند و در نتیجه باعث خلل در تخمک گذاری می شود.
اختلال در این روند باعث عدم تعادل در عادت ماهیانه شده و خونریزی غیر طبیعی در او ایجاد می کند .
مصرف قرصهای ضدبارداری و اورژانسی باید تحت نظر متخصص زنان و زایمان مصرف شود، زیرا باید با توجه به شرایط فعلی شما بهترین راه جلوگیری در نظر گرفته شود. البته لکه بینی در بین عادت ماهانه نیز از دیگر عوارض مصرف قرصهای ضد بارداری محسوب می شود.
برخی بیماریهای رحم
ممکن است رحم به علت نقص عملکردی، باعث خونریزی شود، مثلا وجود پولیپ که به دلیل افزایش ضخامت مخاط داخل رحم ایجاد میشود می تواند خونریزی های رحمی را در پیش داشته باشد، همچنین فیبروم یا همان تومور خوشخیم عضله رحم هم می تواند عامل خونریزی باشد .
در برخی زنان بزرگی رحم که در اثر زایمانهای متعدد ایجاد می شود عامل خونریزی است. از موارد دیگری که خونریزی های رحم را در پی دارد بروز سرطان رحم است ، این نوع سرطان بیشتر در زنان بالای 50 سال و بعد از یائسگی اتفاق می افتد.
سقط جنین و یا حاملگی خارج رحمی
خونریزی رحمی در بین عادتهای ماهانه یکی از مواردی است که زنان از آن شاکی هستند، سقط جنین در هفته های اول می تواند عامل خونریزی رحمی شود و شما را دچار مشکل نماید .حتی حاملگی خارج رحمی نیز عاملی برای خونریزی غیر طبیعی رحم است.
ورود به دوره ی یائسگی
زنان تقریبا بعد از 40 سالگی وارد یائسگی می شوند، در این دوره مقدار هورمون استروژن در بدن فرد تا حد زیادی کاهش پیدا می کند. با کم شدن سطح استروژن، چرخه قاعدگی رو به خاموشی میگذارد و دیواره رحم شروع به نازک شدن می کند.
نتیجه ی نازک شدن دیواره داخلی رحم ، شکننده شدن و تضعیف رگهای خونی این قسمت است که با خونریزی از ناحیه رحم همراه است .
تشخیص خونریزی غیرطبیعی رحم
تشخیص خونریزی غیرطبیعی رحم به منظور یافتن علت اصلی و برنامهریزی برای درمان، نیاز به بررسیهای دقیق دارد. ابتدا پزشک تاریخچه پزشکی بیمار را بررسی کرده و سوالاتی درباره الگوی خونریزی، طول و شدت آن، درد همراه و عوامل احتمالی مثل استرس یا مصرف داروها میپرسد. سپس معاینه فیزیکی و لگنی برای بررسی ساختار رحم و سایر اندامهای تناسلی انجام میشود.
برخی از روشهای تشخیصی که ممکن است استفاده شوند، عبارتند از:
آزمایش خون
برای ارزیابی سطح هورمونها، هموگلوبین و پلاکتها و تشخیص مشکلات احتمالی مانند کمخونی یا اختلالات هورمونی آزمایش خون تجویز می شود.
سونوگرافی ترانس واژینال
این روش بهصورت غیرتهاجمی تصاویر دقیقی از رحم و تخمدانها ایجاد میکند و به تشخیص مشکلاتی مثل فیبروئیدها، پولیپها یا ضخیم شدن دیواره رحم کمک میکند.
بیوپسی اندومتر
برای بررسی لایه داخلی رحم (اندومتر) و تشخیص عفونت، التهاب یا نشانههای سرطان احتمالی انجام می شود.
هیستروسکوپی
در این روش، یک دوربین کوچک به داخل رحم فرستاده میشود تا پزشک بتواند مستقیماً دیوارههای داخلی رحم را ببیند و مشکلاتی مثل پولیپها یا فیبروئیدها را شناسایی کند.
بررسی سطح هورمونها
آزمایش سطح هورمونهایی مانند استروژن، پروژسترون و تیروئید برای شناسایی مشکلات هورمونی انجام میشود.
تشخیص دقیق علت خونریزی غیرطبیعی رحم به پزشک کمک میکند تا بهترین روش درمانی را برای بیمار انتخاب کند.
پیشگیری از خونریزی غیرطبیعی رحم
برای پیشگیری بهتر میتوان اقدامات زیر را انجام داد:
- استفاده از داروهای هورمونی مانند قرصهای ضدبارداری یا درمانهای پروژسترونی میتواند به تنظیم سیکل قاعدگی و جلوگیری از خونریزی غیرطبیعی کمک کند. این داروها باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.
- تغذیه مناسب، ورزش منظم و حفظ وزن در محدوده طبیعی از عوامل مهم در حفظ تعادل هورمونی هستند. کاهش وزن اضافی به ویژه در افرادی که اضافهوزن دارند، خطر اختلالات قاعدگی را کاهش میدهد.
- استرس میتواند به اختلالات هورمونی و نامنظمی قاعدگی منجر شود. تمرینات آرامسازی مثل یوگا، مدیتیشن و تمرینات تنفسی در مدیریت استرس مؤثر هستند.
- دخانیات و مصرف الکل بر تعادل هورمونی تاثیر منفی میگذارند و میتوانند خونریزی غیرطبیعی را تشدید کنند.
- چکاپهای منظم با متخصص زنان و زایمان برای شناسایی زودهنگام مشکلات رحمی و هورمونی بسیار مفید است. بررسیهای دورهای کمک میکنند تا عوارض و مشکلات پیش از بروز خونریزیهای شدید یا غیرطبیعی شناسایی شوند.
- کنترل بیماریهایی مثل سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، اختلالات تیروئیدی و بیماریهای کبدی نیز در پیشگیری از خونریزی غیرطبیعی موثر است.
این راهکارها به کاهش ریسک خونریزیهای غیرطبیعی و حفظ سلامت رحم کمک میکنند.
درمان خونریزی غیرطبیعی رحم
درمان خونریزی غیرطبیعی رحم به علت و شدت خونریزی بستگی دارد و میتواند شامل روشهای دارویی، هورمونی و جراحی باشد. در ادامه به برخی از روشهای درمانی رایج اشاره میشود:
درمان دارویی
اگر خونریزی خفیف باشد، پزشک ممکن است داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مثل ایبوپروفن تجویز کند که به کاهش شدت خونریزی کمک میکنند.
درمان هورمونی
استفاده از داروهای هورمونی مثل قرصهای ضدبارداری، پروژسترون یا دستگاه داخل رحمی هورمونی (IUD) میتواند به تنظیم سیکل قاعدگی و کنترل خونریزی کمک کند. این روش برای تنظیم تعادل هورمونی و جلوگیری از ضخیم شدن بیش از حد دیواره رحم موثر است.
آنتیبیوتیکها
در صورتی که خونریزی به علت عفونت رحمی باشد، تجویز آنتیبیوتیکها ضروری است.
عمل جراحی
در موارد شدید یا هنگامی که داروها مؤثر نیستند، جراحی ممکن است ضروری باشد. برخی از روشهای جراحی عبارتند از:
- کورتاژ تشخیصی و درمانی که این روش برای برداشتن لایه داخلی رحم و کاهش خونریزی به کار میرود.
- آبلاسیون آندومتر، در این روش لایه داخلی رحم بهطور دائمی تخریب میشود و معمولاً در افرادی که دیگر قصد بارداری ندارند، استفاده میشود.
- هیسترکتومی در موارد خاص و شدید که دیگر روشها مؤثر نبودهاند، پیشنهاد میشود.
تشخیص و انتخاب روش درمانی باید توسط پزشک متخصص و بر اساس وضعیت فردی بیمار انجام شود.
سوالات متداول
این خونریزی میتواند به کمخونی، ضعف و خستگی منجر شود و در برخی موارد نشانهای از مشکلات جدی مانند سرطان رحم باشد. لذا ارزیابی و درمان ضروری است.
بله، در برخی موارد، اختلالات هورمونی یا مشکلات ساختاری رحم که موجب خونریزی میشوند، میتوانند باروری را تحت تاثیر قرار دهند.
بله، داشتن وزن متعادل، کاهش استرس، و پرهیز از دخانیات و الکل میتواند به تنظیم هورمونها و کاهش احتمال خونریزیهای غیرطبیعی کمک کند.
در نهایت…
خونریزی غیرطبیعی رحم میتواند نشانهای از اختلالات هورمونی، مشکلات ساختاری رحم یا حتی بیماریهای جدیتر باشد. این مشکل با بررسی دقیق علل آن و انجام آزمایشات تشخیصی قابل مدیریت است. درمان بسته به علت و شدت خونریزی، از داروهای هورمونی و ضدالتهاب تا روشهای جراحی متفاوت است. توجه به تغییرات سبک زندگی و معاینات منظم نیز در کاهش خطر و بهبود وضعیت موثر است. تشخیص و درمان بهموقع میتواند به حفظ سلامت رحم و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.
