شماره های تماس (021) 44 32 82 44
ساعت کاری مطب شنبه، سه شنبه، چهارشنبه 20:00 - 16:30
دوشنبه و پنجشنبه ها 12:00 - 10:00
آدرس مطب تهران، شهران جنوبی، نبش قدس، پلاک 12
طبقه ۳، واحد۱۱

کیست تخمدان

بیماری کیست تخمدان با تخمدان پلی کیستیک تفاوت های عمده ای دارد. در دو طرف رحم زنان، تخمدان ها قرار دارند. سایز هر تخمدان در حالت عادی به اندازه یک گردو است که این اعضا، وظیفه ذخیره و آزاد کردن تخمک ها را به عهده دارند. تخمدان در ماه یک تخمک آزاد می کند که به این دوره سیکل ماهانه می گویند. تخمک های آزاد شده درون کیسه ای موسوم به فولیکول محبوسند. تخمک در تخمدان به رشد خود ادمه می دهد تا رحم برای گرفتن آن مهیا شود. همچنین مخاط رحم ضخامت بالایی پیدا می کند تا حاملگی را میسر سازد. چنانچه عمل لقاح رخ نداد دیواره رحم تخریب شده و قاعدگی به وقوع می پیوندد.

کیست تخمدان در حین سونوگرافی همانند گوی و حباب مشاهده می شود. عموما این کیست ها حاوی مایع هستند که به دیواره ای باریک احاطه شده اند.

اکثر کیست های تخمدان همانند کیسه های کوچکی هستند که حاوی مایعات خاصی می باشند. این زائده با رشد و نمو در تخمدان فرد منجر به بروز درد، پارگی و خونریزی می شوند. گاهی لازم است عمل جراحی برای خارج کردن کیست ها صورت گیرد. البته برخی از این کیست ها هم بی خطر هستند و عوارضی را برای فرد ایجاد نمی کنند.

کیست تخمدان یا همان کیسه های حاوی آب و خون گاه به هنگام تخمک گذاری و هنگام آزاد سازی تخمک از تخمدان تشکیل می شوند. هرچند در برخی اوقات هم تشکیل این کیست ها علت ثابتی ندارد و گاه از مشکلات هورمون و نارسایی های مراحل ابتدایی قاعدگی ناشی می شوند.

کیست تخمدان

دلایل به وجود آمدن کیست تخمدان

کیست های تخمدان به دو دلیل عمده رخ می دهند.

کیست های فیزیولوژی:

اکثر مواقع به وجود آمدن این کیست ها دلایل فیزیولوژیکی دارند.کیست های فیزیولوژی یا همان کیست های ساده ماهانه موجب جلوگیری از آزادسازی تخمک می شوند در نتیجه تخمک آزاد نشده و تا 4 یا 5 سانتیمتر رشد می کند. بدین ترتیب در مورد این کیست ها غالبا دردی احساس نمی شود و فقط موجب بروز تعویق در دوران قاعدگی می شوند. برخی از انواع کیست ها هم از نوع فیزیولوژی نبوده که با روش های خاص خود درمان می شوند.

کیست های اندومکسیوما:

همان طور که گفته شد، برخی کیست ها فیزیولوژی یا ساده نیستند و هنگام بروز قاعدگی مخاط رحم در داخل آن موجود است در اصطلاح به این کیست ها ، کیست اندومکسیوما می گویند. این کیست ها حاوی مقدار زیادی خون می باشند که در دوره قاعدگی بزرگتر شده و با کمک درمان های دارویی برطرف نمی شوند.

انواع کیست های تخمدان

کیست های تخمدان انواع مختلفی دارد که در زیر هر یک از آنها نام برده می شود و به اختصار درباره آن توضیح داده می شود.

آندومتریوز تخمدان

آندومتریوز

کیست شکلاتی یا اندومتریوما در زنانی اتفاق می افتد که مبتلا به آندومتریوز هستند. در این بیماری که خارج از  رحم بافتی شروع به رشد می کند، امکان دارد به تخمدان وصل شود و منجر به بروز یک زائده ای شود. امکان دردناک بودن این کیست ها در دوران عادت ماهانه و رابطه جنسی زیاد است.

بارداری

کیست تخمدانی که به تقویت بارداری و تشکیل جفت کمک کرده است، گاهی ممکن است تا پایان بارداری باقی بماند. برهمین اساس همراه با زایمان این کیست باید برداشته شود.

عفونت لگن

ممکن است عفونت شدید لگن به جاهای دیگر بدن از جمله تخمدان سرایت کند و کیست تخمدان را به وجود بیاورد.

سابقه داشتن کیست

ایجاد کیست جدید در رحم و تخمدان ممکن است به دلیل سابقه داشتن کیست باشد.

مشکلات هورمونی

برخی از مواقع با بروز مشکلات هورمونی یا مصرف داروهایی خاص مانند داروهای درمانی نازایی، کیست های هورمونی شکل بگیرد. این کیست ها معمولا بدون نیاز به دارو برطرف می شوند.

کیست های عملکردی

دو گروه کیست تخمدان لوتئوم و ساده در دسته کیست های عملکردی جای می گیرند. این کیست ها خطری نداشته و در زمانی کوتاه رفع می شوند.

فولیکول

سیر طبیعی عملکرد فولیکول این است که با رها شدن تخمک بترکد و مایعش خالی شود. اما در برخی از اوقات با رها شدن تخمک، مایعی آزاد نمی شود و به یک کیست فولیکولی تبدیل می شود. این کیست ها نیز به طور معمول در زمانی کوتاه از بین می روند.

کیست های پاتالوژیک

درموئید و سیست آدنوما در دو گروه کیست های بی خطر و سرطانی جای می گیرند و در داخل تخمدان ها رشد می کنند.

درموئیدها از سلول های تخمک ساز تشکیل شده و در گروه خوش خیم ها قرار می گیرند. این کیست ها با عمل جراحی رفع می شوند.

سیست آدنوما، بخش خارجی تخمدان را پوشش می دهند. این کیست ها برخلاف کیست های دیگر که مایعی شبیه به آب دارند، معمولا مایع مخاطی شکل دارند. این کیست ها معمولا سرطانی هستند و با انجام عمل جراحی باید برداشته شوند.

کیست لوتئوم

مایع درون این کیست ها، خون است و به دنبال آزاد سازی تخمک و بافت های کورپوس لوتئوم شکل می گیرند. این کیست ها در برخی از اوقات اگر پس از چند ماه رفع نشوند، می ترکند و به درد و خونریزی منجر می شوند.

پیشگیری از کیست تخمدان

 در تحقیقات و تجربه های به دست آمده، مشخص شده خانم هایی که قرص های ضد بارداری استفاده می کنند، احتمال ایجاد کیست تخمدان در بدن آنها کم است. خانمهای باردار و شیرده نیز به دلیل اینکه تخمدان فعالیت کمتری در بدن آنها انجام می دهد، ضریب تشکیل کیست تخمدان نیز درون آنها کمتر است. در صورت مشاهده نیز به زودی از بین خواهد رفت. توصیه متخصصان زنان و زایمان به بسیاری از خانم ها این است که برای اینکه احتمال ایجاد کیست تخمدان را درون خود پایین بیاورند، از ازدواج دیرهنگام و بارداری در سنین بالا پرهیز کنند.

معاینه های روتین و مرتب توسط متخصص زنان زایمان و نازایی نیز به شناخت هر چه سریعتر کیست های تخمدان کمک زیادی می کند. در صورتی که خانم ها با بی نظمی در عادات ماهانه، دردهای بی دلیل در ناحیه لگن شکم و زیر شکم، درد پس از رابطه جنسی، خونریزی های ناگهانی مواجه شدند به متخصص زنان زایمان و نازایی مراجعه کنند..

چرا که پس از مراجعه به پزشک و انجام آزمایش ها و سونوگرافی ها، به وجود کیست در تخمدانشان آگاهی پیدا می کنند و پس از ارزیابی نوع آن با تشخیص به موقع می توانند با درمان دارویی آن را برطرف کنند. کیست هایی که به موقع شناسایی شوند، به ندرت پیش می آید که نیازی به جراحی داشته باشند.

 

دکتر موسوی زاده

دکتر موسوی زاده جراح و متخصص بیماریهای زنان و زایمان فلوشیپ نازایی از پژوهشکده علمی صارم دارای گواهی لاپاراسکوپی دانشگاه علوم پزشکی تهران ، گواهی هیستروسکوپی دانشگاه علوم پزشکی تهران ، گواهی سونوگرافی دانشگاه علوم پزشکی تهران فلوشیپ نازایی و... آدرس : شهران, شهران جنوبی, نبش قدس, پلاک 12 , طبقه 3, واحد 11 تلفن : 44328244-021
مطالب مرتبط

پاسخ

12 + 3 =

مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه
Call Now Button