زایمان طبیعی + مراحل آن

زایمان طبیعی یا زایمان واژینال، فرآیندی طبیعی است که در آن نوزاد از رحم مادر به دنیا می‌آید، زایمان طبیعی یکی از روش‌های قدیمی و پرطرفدار تولد نوزاد است که بدون جراحی و با کمک انقباضات طبیعی رحم انجام می‌شود، این روش به مادر کمک می‌کند تا روند زایمان را به‌صورت طبیعی تجربه کرده و پس از تولد، بهبودی سریع‌تری داشته باشد و بسیاری از زنان به دلیل مزایایی مثل کاهش خطر عفونت، شروع سریع‌تر شیردهی و ارتباط بهتر با نوزاد، زایمان طبیعی را انتخاب می‌کنند، البته این روش اغلب با درد و اضطراب همراه است و نیاز به آمادگی جسمی و روحی دارد، اما چه کسانی گزینه مناسبی برای زایمان طبیعی هستند و چه آمادگی‌هایی لازم است؟

علائم آغاز زایمان طبیعی

علائم آغاز زایمان طبیعی چند ساعت یا حتی چند روز قبل از تولد نوزاد ظاهر می‌شوند و شامل موارد زیر هستند:

• شروع انقباضات منظم و دردناک رحم که به‌ مرور قوی‌تر، طولانی‌تر و نزدیک‌تر به هم می‌شوند.

• خروج ترشحات مخاطی خونی (به‌اصطلاح «نمایش خونین») که نشانه باز شدن دهانه رحم است.

• پاره شدن کیسه آب (کیسه آمنیوتیک) که ممکن است ناگهانی یا به‌ صورت چکه‌ای باشد.

• احساس فشار شدید در لگن و پایین آمدن جنین.

• کمردرد شدید یا احساس درد در ران‌ها که به‌طور متناوب ظاهر می‌شود.

مشاوره پیش از زایمان طبیعی

در صورتی که باردار شده اید و تصمیم دارید که فرزند خود را با این روش به دنیا آورید بهتر است که مداوم با بهترین متخصص زنان و زایمان خود در ارتباط باشید، زیرا باید رژیم غذایی شما در  دوران بارداری کنترل شود تا شما جسمی قوی برای زایمان داشته باشید.

در دوران بارداری شما با سونوگرافی هایی که انجام می شود می توانید موقعیت جنین را ببینید و در صورتی که جنین شما در شرایط مناسبی برای این روش قرار گرفته باشد این روش قابل انجام است و در غیر این صورت نباید اصراری بر زایمان داشت زیرا ممکن است به جنین و همچنین مادر لطمه وارد کند، در این مرحله فرد باید خود را برای زایمان سزارین آماده کند.

چه آمادگی هایی قبل از زایمان طبیعی لازم است؟

قبل از زایمان طبیعی، مادر باید از نظر جسمی و روانی آماده شود و تقویت عضلات لگن با ورزش، داشتن رژیم غذایی سالم، یادگیری تکنیک‌های تنفس و آرام‌سازی، شرکت در کلاس‌های آمادگی زایمان، انجام معاینات پزشکی منظم و آشنایی با علائم شروع زایمان از آمادگی‌های ضروری هستند و همچنین، آماده کردن کیف بیمارستان و هماهنگی با همراه یا پزشک نیز اهمیت زیادی دارد، این آمادگی‌ها باعث کاهش استرس، مدیریت بهتر درد و تجربه‌ای ایمن‌تر و آرام‌تر در روز زایمان می‌شوند.

دلیل انتخاب زایمان طبیعی

زنان برای انتخاب زایمان طبیعی به دلایل مختلفی اقدام میکنند، در ادامه، برخی از اصلی‌ ترین دلایلی که زنان برای این روش انتخاب می کنند، آورده شده است:

1. برخی زنان فرآیند طبیعی زایمان را به عنوان یک تجربه طبیعی و فیزیولوژیکی می‌پسندند و آن‌ها احساس می کنند که این روش به آن‌ها اجازه می‌دهد به‌ صورت طبیعی و بدون مداخله به دنیا آورده شوند.

2. این روش به زن امکان ایجاد ارتباط نزدیکتر با نوزاد خود را می‌دهد و طبیعتا در طول فرآیند طبیعی زایمان، زنان معمولا قادرند با نوزاد خود در ارتباط بوده و به او لمس و پوست بر میدهند، که می‌تواند احساس امنیت و اتصال بین مادر و فرزند را تقویت کند.

3. در مقایسه با زایمان با مداخله جراحی مانند سزارین، زنانی که این روش را تجربه می‌کنند، معمولا زمان بهبودی سریع‌تری دارند و آن‌ها در کمترین زمان ممکن می توانند به فعالیت‌های روزمره خود بازگردند و نیاز کمتری به مراقبت پس از زایمانی داشته باشند.

4. این روش معمولا با خطر کمتری از عفونت همراه است. 

5. زنانی که زایمان طبیعی را تجربه می‌کنند، معمولا بازیابی طبیعی‌تری از لحاظ جسمی و روحی دارند و آن‌ها بیشتر احساس می‌کنند که بدنشان در روند طبیعی قرار می‌گیرد و هیچ تداخلی در فرآیند زایمان وجود ندارد.

همچنین، مهم است بدانید که انتخاب روش زایمان بستگی به شرایط جسمی و روحی زن، وضعیت جنین و همچنین توصیه‌های پزشکی دارد و هر زنی باید با پزشک خود مشورت کند و در مورد گزینه‌ها و مزایا و معایب هر روش زایمان، تصمیم‌گیری کند.

در زیر فیلم زایمان طبیعی را مشاهده می کنید.

مراحل زایمان طبیعی

زایمان طبیعی معمولا به سه مرحله تقسیم می‌شود که در ادامه، مراحل این روش را توضیح می‌دهیم:

مرحله اول: باز شدن دهانه رحم

این مرحله از شروع انقباضات منظم تا باز شدن کامل دهانه رحم ۱۰ سانتی‌متر ادامه دارد و طولانی‌ترین مرحله زایمان است، ابتدا فاز نهفته باز شدن تا حدود ۴ سانتی‌متر و سپس فاز فعال ۴ تا ۱۰ سانتی‌متر اتفاق می‌افتد. ودر این زمان، انقباضات شدیدتر، منظم‌تر و طولانی‌تر می‌شوند.

مرحله دوم: خروج نوزاد

پس از باز شدن کامل دهانه رحم، مادر با فشار دادن (زور زدن) و همراهی انقباضات، نوزاد را از کانال زایمان عبور می‌دهد و این مرحله ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد و با تولد نوزاد به پایان می‌رسد.

مرحله سوم: خروج جفت

پس از تولد نوزاد، انقباضات ادامه پیدا می‌کند تا جفت از رحم جدا و خارج شود و این مرحله معمولا ۵ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد و آخرین مرحله زایمان محسوب می‌شود.

مزایای زایمان طبیعی برای مادر و نوزاد

زایمان طبیعی یک تجربه ارزشمند و ایمن است که با آگاهی و آمادگی می‌تواند برای مادر و نوزاد بسیار مفید باشد که مزایای آن عبارتند از:

مزایای زایمان طبیعی برای مادر:

• بهبودی سریع‌تر و کوتاه‌تر بودن دوره نقاهت

• کاهش خطر عفونت و عوارض ناشی از جراحی

• کاهش خونریزی نسبت به زایمان سزارین

• شروع سریع‌تر ارتباط عاطفی و شیردهی به نوزاد

• بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره

مزایای زایمان طبیعی برای نوزاد:

• خروج طبیعی مایعات از ریه‌ها هنگام عبور از کانال زایمان، کمک به تنفس بهتر

• تقویت سیستم ایمنی به دلیل تماس با باکتری‌های مفید کانال زایمان

• کمتر بودن مشکلات تنفسی نسبت به نوزادان سزارینی

• شروع سریع‌تر تماس پوستی و تغذیه با شیر مادر، که به رشد بهتر کمک می‌کند.

سوالات متداول

در نهایت…

زایمان طبیعی روشی ایمن و کم‌ خطر برای تولد نوزاد است که به دلیل مزایایی مانند بهبودی سریع‌تر، کاهش عوارض جراحی و شروع زودتر ارتباط عاطفی با نوزاد، مورد استقبال بسیاری از مادران قرار می‌گیرد و با آمادگی جسمی و روانی، شناخت مراحل زایمان و دریافت حمایت مناسب، مادر این تجربه مهم و زیبا را با آرامش بیشتری پشت سر می‌گذارد و روند بهبودی پس از زایمان را نیز راحت‌تر طی می‌کند.