میکرواینجکشن یا تزریق میکروسکوپی تخمک و اسپرم، یکی از پیشرفته ترین روش های کمک باروری است که به زوج هایی که با مشکل ناباروری مواجهاند، شانس بارداری میدهد، اما میدانید این روش دقیقا چگونه عمل میکند و چه افرادی کاندیدای مناسب آن هستند؟ با شناخت مراحل، مزایا و نکات مهم میکرواینجکشن، میتوان بهترین تصمیم را برای درمان ناباروری گرفت و احتمال موفقیت را به حداکثر رساند.

میکرواینجکشن چیست؟
هنگامی که اسپرم بدون کلاهک آکروزومی است به صورت گرد بوده و در حقیقت با ناباروری شدید در مردان همراه است و قبل از تکنیک میکرواینجکشن بیمارانی که مبتلا به این نوع اختلال بودند عقیم در نظر گرفته می شدند و هیچ راه درمانی برای آن ها در نظر گرفته نمی شد و خوشبختانه امروزه با پیشرفت درمان های ناباروری با وجود مشکلات و اختلالات ژنتیکی وجود دارد، این روش در واقع یک بخش اضافی در چرخه درمان IVF است.
در این روش اسپرم به تخمک های فرد تزریق می شود و با استفاده از تجهیزات بسیار ظریف میکرو به لقاح کمک می کند و در حقیقت این روش برای درمان ناباروری شدید در مردان است، آقایانی که تعداد اسپرم هایشان بسیار کم است و یا قادر به تولید اسپرم نیستند با این روش به ناباروری شان غلبه میکنند.
کاربرد میکرواینجکشن چیست؟
میکرواینجکشن در موارد زیر کاربرد دارد:
- هنگامی که اسپرم مرد دارای اندازه و کیفیت مناسب نباشد.
- هنگامی در آی وی اف های متعدد شکست خورده باشید.
- کم تحرکی اسپرم ها
- غیرطبیعی بودن ظاهر اسپرم ها
- در صورتی که عمل وازکتومی انجام شده باشد.
- در صورتی که در مایع منی اسپرم وجود نداشته باشد.
- در زنان مسن که نزدیک به سن یائسگی هستند.
برای مشاهده پروفایل مطب چی دکتر غزاله موسوی زاده کلیک کنید.
مراحل انجام میکرواینجکشن
در این روش اسپرم ها برداشته می شود و در محیط آزمایشگاه تحت شرایط خاصی با سرنگ به داخل تخمک تزریق می شود و با این کار لقاح و تقسیم سلولی صورت می گیرد و جنین تشکیل می شود، برای این روش چهار مرحله وجود دارد که به اختصار در زیر توضیح داده شده است:

تحریک تخمدان
برای افزایش شانس دریافت چند تخمک بالغ، تخمدان ها با داروهای هورمونی تحریک میشوند، این داروها رشد چند فولیکول را همزمان تحریک کرده و سطح هورمونها کنترل میشود و هدف این است که چند تخمک سالم آماده برداشت شود و شانس لقاح و تشکیل جنین افزایش یابد، پزشک با سونوگرافی و آزمایش خون روند پاسخ تخمدانها را تحت نظر دارد تا داروها به موقع تنظیم شوند.
تخمک گیری
تخمک ها با روش کمتهاجمی و تحت بیحسی یا آرام بخش از تخمدان ها خارج میشون و این کار با سونوگرافی ترانس واژینال و سوزن مخصوص انجام میشود، تعداد تخمک های برداشت شده به تعداد فولیکول های بالغ بستگی دارد و روند برداشت سریع است و بیمار بعد از چند ساعت استراحت مرخص میشود.
آماده سازی اسپرم
نمونه اسپرم همسر یا اهداکننده در آزمایشگاه بررسی و سلول های سالم و فعال برای تزریق انتخاب میشوند، این فرایند شامل جداسازی اسپرم های با حرکت و مورفولوژی مناسب از نمونه اصلی است و کیفیت اسپرم تأثیر مستقیم روی لقاح و کیفیت جنین دارد، بنابراین انتخاب دقیق اسپرم از اهمیت بالایی برخوردار است.
تزریق اسپرم داخل تخمک
با استفاده از میکروسکوپ و میکرواینجکتور، یک اسپرم مستقیم به هر تخمک تزریق میشود، این روش به ویژه برای مردانی که تعداد یا کیفیت اسپرم پایین دارند یا قبلا لقاح طبیعی موفق نبوده، مناسب است و پس از تزریق، تخمکها تحت شرایط کنترل شده آزمایشگاهی نگهداری میشوند تا لقاح انجام شود.
پرورش جنین
تخمک های بارور شده در محیط های آزمایشگاهی مخصوص رشد میکنند تا جنین شکل بگیرد و شرایط دما، pH و مواد مغذی دقیقا کنترل میشوند، طول دوره پرورش ۳ تا ۵ روز است و در این مدت جنین ها تحت نظر متخصصان قرار میگیرند تا سالم ترین جنینها برای انتقال انتخاب میشوند.
لقاح و انتقال جنین
یکی یا چند جنین سالم با کاتتر مخصوص به رحم زن منتقل میشوند و این فرایند کوتاه و بدون بیهوشی است و درد کمی دارد، تعداد جنین های منتقل شده بسته به سن، کیفیت جنین ها و توصیه پزشک تعیین میشود تا شانس بارداری بالا رود و ریسک چندقلویی کنترل شود.
بیشتر بخوانید: کاشت جنین فریز شده
تست بارداری و پیگیری
پس از حدود ۱۰ تا ۱۴ روز، تست بارداری انجام میشود تا مشخص شود جنین کاشته شده موفق به لانهگزینی شده است یا خیر و در صورت مثبت بودن، روند رشد جنین و سلامت مادر با سونوگرافی و آزمایش های هورمونی پیگیری میشود تا بارداری با موفقیت ادامه یابد.
مزایای میکرواینجکشن چیست؟
میکرواینجکشن مزایای بسیاری دارد که به چند مورد از مهم ترین آن ها در زیر اشاره شده است:
- با کم ترین میزان اسپرم قابل انجام است.
- در صورت نبود لوله های رحمی نیز قابل باروری است.
- در زنانی که کیفیت تخمک هایشان با افزایش سن کم شده است نیز تاثیرگذار است.
میکرواینجکشن و تفاوت آن با آی وی اف
بسیاری از بیماران هنگامی که با واژه میکرواینجکشن مواجه می شوند تصور می کنند همان روش ivf است اما تفاوت بسیاری بین این دو وجود دارد.، در روش آی وی اف تخمک هایی که در تخمدان زن وجود دارد بازیابی می شود و در شرایط خاص آزمایشگاهی با اسپرم پرورش داده می شود، در این شرایط لقاح بین تخمک و اسپرم صورت گرفته و سبب می شود نطفه شکل بگیرد.
در روش میکرواینجکشن با اسپرم کار داریم، یعنی در صورتی که اسپرم مرد از نظر اندازه و تحرک کیفیت مورد نظر برای باروری را نداشته باشد و هم چنین در زوجینی که چندین بار از آی وی اف استفاده کرده اند اما نتیجه ای نگرفته اند می توانند شانش خود را با میکرواینجکشن هم امتحان کنند.
بیشتر بخوانید : بارداری خارج از رحم
معایب میکرواینجکشن چیست؟
میکرواینجکشن در کنار مزایای بسیاری که دارد دارای معایبی است که در لیست زیر به آن ها اشاره شده است:
- درمان ناباروری با میکروانیجکشن هزینه بالایی دارد.
- معمولا زمان بر بوده و زمان زیادی صرف می شود.
- در میکرواینجکشن احتمال چندقلو زایی وجود دارد.
- سندروم تحریک بیش از حد تخمدان ایجاد میشود.
درصد موفقیت با میکرواینجکشن
میزان موفقیت میکرواینجکشن به عوامل مختلفی وابسته است، اما به طور میانگین بین ۴۰ تا ۶۰ درصد در هر چرخه درمانی گزارش میشود و این درصد بسته به سن زن، کیفیت تخمک و اسپرم، وضعیت رحم و تجربه مرکز درمانی متفاوت است، در زنان زیر ۳۵ سال شانس بارداری بالاتر بوده و با افزایش سن، احتمال موفقیت کاهش مییابد، حالا عوامل مؤثر بر نتیجه شامل موارد زیر هستند:

سن زن
با افزایش سن، کیفیت و تعداد تخمک ها کاهش مییابد و احتمال ناهنجاری های ژنتیکی بیشتر میشود، در زنان زیر ۳۵ سال، میزان موفقیت ICSI تا ۶۰ درصد بوده اما پس از ۴۰ سالگی این رقم به حدود ۲۰ درصد کاهش مییابد.
کیفیت تخمک و اسپرم
تخمک های سالم و اسپرمهای با تحرک و مورفولوژی مناسب، نقش تعیین کنندهای در لقاح دارند، اسپرم های ضعیف به درستی در تخمک نفوذ نمیکنند، حتی با تزریق مستقیم . کیفیت پایین تخمک نیز منجر به تشکیل جنین های ضعیف و نرخ لانه گزینی پایین میشود.
سلامت رحم و لایه اندومتر
رحم باید از نظر شکل، ضخامت اندومتر و عفونت های احتمالی بررسی شود، اندومتر سالم با ضخامت مناسب حدود ۸ تا ۱۲ میلیمتر برای پذیرش جنین حیاتی است و وجود چسبندگی، فیبروم یا عفونت مانع لانه گزینی موفق میشود و درصد موفقیت را کاهش میدهد.
سبک زندگی و تغذیه
عواملی مانند سیگار کشیدن، مصرف الکل، چاقی، استرس شدید و رژیم غذایی ناسالم تأثیر منفی بر کیفیت گامت ها و رشد جنین دارند، در مقابل، تغذیه غنی از آنتی اکسیدان، ویتامین E، روی و اسیدفولیک کیفیت سلول های جنسی را بهبود داده و موفقیت ICSI را افزایش میدهد.
تجربه و مهارت تیم درمانی
تکنیک میکرواینجکشن نیاز به دقت بالا و تجهیزات تخصصی دارد، تجربه جنین شناس در انتخاب اسپرم و تزریق آن به تخمک، نقش زیادی در موفقیت لقاح و تشکیل جنین سالم دارد و مراکز مجهز با تیم های باتجربه آمار موفقتری ارائه میدهند.
مراقبت های بعد از انجام میکرواینجکشن
مراقبت های بعد از انجام میکرواینجکشن نقش بسیار مهمی در افزایش احتمال لانه گزینی و موفقیت بارداری دارند و رعایت دقیق توصیه های پزشک در این مرحله، تفاوت بین موفقیت و عدم موفقیت درمان را رقم میزند:
- از فعالیت سنگین و استرس دوری کنید، اما نیاز به استراحت مطلق نیست.
- مصرف میوه، سبزیجات، لبنیات و پروتئین را افزایش دهید و از فست فود و کافئین پرهیز کنید.
- داروهای تجویز شده را طبق دستور بهترین متخصص ivf در تهران و در زمان مشخص مصرف کنید.
- تا زمان مشخص شدن نتیجه بارداری، رابطه جنسی نداشته باشید.
- از سونا، جکوزی و حمام طولانی با آب داغ اجتناب کنید.
- طبق برنامه پزشک برای آزمایش خون و سونوگرافی مراجعه کنید.
- مثبت اندیش باشید و از تنش و نگرانی بیش از حد پرهیز کنید.
هزینه انجام میکرواینجکشن در ایران چقدر است؟
انجام میکرواینجکشن در ایران هزینه ثابتی ندارد و بسته به شرایط هر فرد و مرکز درمانی متفاوت است، این هزینه شامل داروهای تحریک تخمدان، ویزیت ها، آزمایش ها، عمل تخم ککشی، تزریق اسپرم به تخمک، پرورش جنین و انتقال آن به رحم میشود و عواملی مانند سن زن، کیفیت تخمک و اسپرم، نیاز به روش های تکمیلی مانند فریز جنین یا نمونه برداری ژنتیکی، نوع مرکز درمانی خصوصی یا دولتی و تجربه پزشک از مهم ترین مواردی هستند که بر قیمت نهایی تأثیر میگذارند و بهطور کلی، هرچه روند درمان پیچیدهتر باشد، هزینه نیز افزایش مییابد.
برای اطلاع از هزینه این روش با شماره ۰۲۱۴۴۳۲۸۲۴۴ تماس بگیرید.
سوالات متداول
شکست در میکرواینجکشن به دلیل کیفیت پایین تخمک یا اسپرم، مشکلات رحم و اندومتر، ناهنجاری های ژنتیکی جنین، سن بالا، اختلالات هورمونی یا استرس و سبک زندگی ناسالم رخ میدهد.
محدودیتی مشخص برای تعداد دفعات میکرواینجکشن وجود ندارد، اما توصیه میشود بین هر دوره چند ماه فاصله باشد تا بدن بازیابی شود، تصمیم نهایی با توجه به شرایط فرد و نظر پزشک است.
در نهایت…
میکرواینجکشن یکی از پیشرفته ترین روشهای کمک باروری است که برای زوجهایی با مشکلات ناباروری مردانه یا لقاح ناموفق در IVF کاربرد دارد، موفقیت این روش به عواملی مانند سن، کیفیت سلولهای جنسی، سلامت رحم و رعایت مراقبت های بعد از انتقال جنین بستگی دارد، اگرچه تضمینی برای بارداری وجود ندارد، اما با انتخاب مرکز معتبر، سبک زندگی سالم و پیگیری دقیق دستورات پزشک، شانس موفقیت این روش به طور چشمگیری افزایش مییابد.



